Gözyaşımız həqiqətən hisslərimizə görə dəyişir? – Elmin cavabı
Bir neçə il əvvəl fotoqraf Rouz-Linn Fişer (Rose-Lynn Fisher) insan gözyaşlarının mikroskop altında necə göründüyünü araşdıran diqqətçəkən bir layihə ərsəyə gətirib.
Alimlər layihə çərçivəsində müxtəlif duyğusal və fiziki vəziyyətlərdə yaranan gözyaşlarını toplayıb:
kədər,
sevinç,
gülüş,
həyəcanlı anlar və hətta soğan doğrayarkən yaranan gözyaşları.
Damlalar şüşə səth üzərində qurudulduqdan sonra mikroskop altında tədqiq edilib. Əldə olunan vizual görüntülər isə olduqca təəccüblü nəticələr ortaya qoyub: bəzi damlalar dağ silsilələrini, bəziləri çay deltalarını, bəziləri isə kosmosdan çəkilmiş mənzərələri xatırladıb.
Məsələnin elmi tərəfi: Naxışları formalaşdıran nədir?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu naxışlar təkcə hisslər və emosiyalar vasitəsilə müəyyən olunmur. Gözyaşının tərkibində duzlar, zülallar, yağlar, müsinlər və digər molekullar mövcuddur.
Bununla yanaşı, damlanın səthə yayılma forması, quruma sürəti, mühitin temperaturu və rütubət dərəcəsi kimi amillər də yekun təsvirə birbaşa təsir göstərir. Bu səbəbdən “hər duyğu özünəməxsus gözyaşı naxışı yaradır” yanaşması elmi baxımdan tam dəqiq hesab edilmir.
Elmi cəhətdən ən doğru ifadə odur ki, müxtəlif şəraitlərdə və səbəblərlə yaranan gözyaşları quruduqdan sonra fərqli mikroskopik strukturlar formalaşdıra bilər, lakin bu fərqlərin yeganə səbəbi emosiyalar deyil.
Buna baxmayaraq, ortaya çıxan vizual mənzərələr son dərəcə heyranedicidir. Adi gözlə sıradan görünən kiçik bir damlanın tərkibində belə quruduqdan sonra mürəkkəb və estetik strukturlar formalaşır. Bu da elmin ən kiçik detalda belə necə böyük bir vizual aləm gizləndiyini növbəti dəfə sübut edir.
