Qrenlandiyadan Venesuelaya: Trampın gizli qlobal planı nədir?
ABŞ-nın Qrenlandiyaya qarşı atdığı son addım, eləcə də Avropa ilə ticarət əlaqələrinin gərginləşməsi dünya ictimaiyyətində suallar doğurur. Bəzi siyasətçilər ümumiyyətlə Donald Trampın mövqeyini qeyri-adekvat qiymətləndirirlər. Trampın Venesuela, Qrenlandiya və hətta bəzi hallarda İrana qarşı sərgilədiyi siyasət onun əslində nə əldə etmək istədiyi ilə bağlı suallar yaradır. Mövzu ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Azər Badamov Xpress.az-a açıqlama verib.
Deputat bildirib ki, Trampın Venesuela, Qrenlandiya və İrana qarşı siyasəti bir neçə strateji və geosiyasi amilə əsaslanır. Bu siyasətin hər bir istiqaməti ABŞ-ın qlobal gücünü qorumaq və eyni zamanda müəyyən regionlarda təsir imkanlarını artırmaq məqsədi daşıyır.
Onun sözlərinə görə, Venesuela ilə bağlı yürüdülən siyasət bu ölkənin zəngin neft ehtiyatlarına malik olması ilə əlaqədardır. Donald Tramp Venesuela üzərində nəzarəti gücləndirməklə qlobal enerji bazarlarına təsir imkanlarını artırmağa çalışır. Bununla yanaşı, Venesuelanın neft resurslarına nəzarət Latın Amerikası ölkələrini Çin və Rusiyanın maraq dairəsindən uzaqlaşdırmaq məqsədi də güdür.
İranla bağlı siyasətin isə bu ölkəni nüvə proqramından çəkindirmək və Rusiyadan uzaqlaşdırmaq məqsədi daşıdığı qeyd olunur. ABŞ, əsasən Rusiya ilə sıx münasibətləri olan ölkələri öz təsiri altına salmağa çalışır. Qrenlandiya məsələsində də eyni yanaşma müşahidə olunur. Burada məqsəd Arktik regionda Çin və Rusiya kimi ölkələrin təsirini məhdudlaşdırmaqla yanaşı, adanın zəngin təbii resurslarına nəzarət etməkdir.
Ümumilikdə götürüldükdə, Donald Tramp Ruanda və ya Somali kimi zəngin olmayan ölkələrə deyil, əsasən böyük neft və qaz ehtiyatlarına malik dövlətlərə diqqət yetirir. Onun bu üç əsas istiqamətdə planlaşdırdığı siyasət ABŞ-ın dünyada hegemon mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə və 1 nömrəli dövlət statusunun təsdiqlənməsinə hesablanıb. Donald Tramp ABŞ-ı tarixdə heç vaxt olmadığı qədər siyasi, iqtisadi və hərbi baxımdan güclü bir dövlət kimi dünyaya təqdim etməyə çalışır.
Afaq Qurbanzadə
