İlham Əliyev 2026-cı ildə İrəvana gedəcəkmi?

Oktyabrın 27-də KİV-də məlumat yayıldı ki, Ermənistan Xarici İşlər naziri Ararat Mirzoyan bildirib ki, Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi 2026-cı ilin mayında İrəvanda keçiriləcək Avropa Siyasi Cəmiyyətinin sammitində iştirak etməyə dəvət edib. Mirzoyan brifinqdə qeyd edib ki, hazırda müvafiq dəvətin sənədləşdirilməsi gedir.

İlham Əliyev İrəvana səfər edəcəkmi?

Bizim.Media xəbər verir ki, bu sualın cavabını caliber.az saytı bilir, amma əvvəlcə hazırda Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərinin hansı mərhələdə olduğunu nəzərdən keçirmək lazımdır.

Açıq faktdır ki, Azərbaycan sülh gündəliyini dəstəkləyir. Daha da önəmlisi, məhz Bakı onun əsasını təklif edib — beş əsas prinsip irəli sürüb, bu prinsiplər daha sonra Vaşinqtonda paraflanmış sülh müqaviləsinin təməlini qoyub. Paraf mərhələsi gələcək normallaşmanın ümumi çərçivəsini və razılaşdırılmış mətni təsdiqləyib. Vaşinqtonda İlham Əliyev, Donald Tramp və Nikol Paşinyan arasında birgə bəyanat da imzalanıb; bəyanatda regional kommunikasiya yollarının açılmasının və Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında maneəsiz hərəkətin təmin edilməsinin önəmi vurğulanıb.
 

Bu fonda vətəndaş cəmiyyəti səviyyəsində ilkin əlaqələr yaranmağa başlayıb. Son vaxtlar azərbaycanlı ictimai xadimlər qrupunun İrəvana səfəri göstərir ki, proses yalnız hökumət diplomatiyası ilə məhdudlaşmır. Bu təşəbbüslər təkcə Bakıda dəstəklənmir, bəzi hallarda hətta irəli aparılır; çünki əlaqələrin genişlənməsi gərginlik riskini azaldır və gələcək müqaviləni daha dayanıqlı edir.

Proses davam edir və bölgədə de-fakto sülh yaranıb. Qeyd edək ki, “de-fakto”, çünki hüquqi hissə hələ tamamlanmayıb. Caliber.az-ın diplomatik mənbələrindən məlum olub ki, hazırkı ikitərəfli münasibət səviyyəsi İlham Əliyevin İrəvana səfərini hələ aktual addım kimi qəbul etməyə imkan vermir.

Azərbaycan real fəaliyyət prinsipi ilə hərəkət edir. Yuxarı səviyyəli səfər imzalanmış müqavilə və praktik mexanizmlər olmadan prosesin tamamlandığı təəssüratını yarada bilərdi. Hazırda hüquqi baza formalaşmayıb və öhdəliklər icra edilməyib; belə addımlar hələ erkən olardı.

Gələcəkdə yuxarı səviyyəli səfərlərin perspektivi istisna edilmir. Əksinə, sülh müqaviləsi imzalanıb icra edilməyə başlayandan sonra bu, prosesin məntiqi davamı olacaq. Hazırda isə əvvəlcədən razılaşdırılmış öhdəliklərin praktiki icrası tələb olunur ki, sülh həm de-fakto, həm də de-yure təsbit edilsin.