Qeyri-rəsmi məşğulluq tikinti sektorunda riskləri artırır: Sosial təhlükəsizlik həyati əhəmiyyət daşıyır

Antalya Belek Üniversitesi İnşaat Texnologiyaları Proqramının müəllimi Hasan Özcan 11–17 May Sosial Təminat Həftəsi münasibətilə verdiyi açıqlamada bildirib ki, sosial təhlükəsizlik sistemi yalnız pensiya sistemi kimi qiymətləndirilməməlidir. O qeyd edib ki, xüsusilə tikinti sektorunda çalışanlar üçün bu sistem həyati əhəmiyyət daşıyan bir təminatdır.
Tikinti sektorunun öz təbiətinə görə yüksək riskli sahə olduğunu vurğulayan Hasan Özcan bildirib ki, hündürlükdə iş, ağır texnikadan istifadə, elektrik mənşəli təhlükələr və tikinti meydançalarındakı çətin şərait iş qəzalarının sayını artırır. Onun sözlərinə görə, qeyri-rəsmi məşğulluq bu riskləri daha da dərinləşdirir.
Tikinti sektorunda qeyri-rəsmi məşğulluq təhlükəni artırır
Hasan Özcan qeyd edib ki, qeyri-rəsmi çalışma yalnız iqtisadi problem deyil. Sığortasız işləyən işçilər istehsalat qəzası zamanı ciddi hüquq itkiləri ilə üzləşirlər.
O bildirib:
“Sığortasız çalışan işçi iş qəzası keçirdikdə əmək qabiliyyətinin itirilməsi üzrə ödəniş, tibbi təminat və təzminat kimi bir çox hüquqlardan yararlana bilmir. Bu vəziyyət işçiləri sosial baxımdan müdafiəsiz qoymaqla yanaşı, əmək təhlükəsizliyi proseslərini də zəiflədir.”
Hasan Özcan vurğulayıb ki, tikinti sektorunda rəsmi məşğulluğun geniş yayılması böyük əhəmiyyət daşıyır. İşçilərin qanuni təminat altında olması işəgötürənlərin məsuliyyətini də daha şəffaf edir.
Əmək təhlükəsizliyi mədəniyyəti təhsildən başlamalıdır
Hasan Özcan bildirib ki, əmək sağlamlığı və təhlükəsizliyi mədəniyyəti yalnız yoxlamalarla formalaşmır, bu şüur peşə təhsili mərhələsində tələbələrə aşılanmalıdır.
Onun sözlərinə görə:
“Tələbələr hələ təhsil aldıqları dövrdə əmək təhlükəsizliyi, sosial hüquqlar və rəsmi əmək münasibətləri barədə maarifləndirilməlidirlər. Çünki istehsalat sahəsində yaşanan bir çox problemlərin kökündə məlumat çatışmazlığı dayanır.”
Hasan Özcan əlavə edib ki, sosial təhlükəsizlik sistemi çalışanların həyat təminatıdır. Rəsmi məşğulluğun artırılması həm iş qəzalarının azalmasına, həm də daha dayanıqlı əmək mühitinin formalaşmasına töhfə verə bilər.
Sosial təhlükəsizlik işçini qoruyan sistemdir
Sosial Təminat Həftəsinin cəmiyyətdə maarifləndirmə baxımından mühüm rol oynadığını deyən Hasan Özcan, işçilərin sığortalılıq mövzusunda daha məlumatlı olmasının vacibliyini vurğulayıb.
O bildirib:
“Sosial təhlükəsizlik yalnız gələcəkdə alınacaq pensiya maaşı deyil. Bu gün tikinti meydançasında çalışan bir işçinin sağlamlığını, həyatını və gələcəyini qoruyan əsas sistemlərdən biridir. Buna görə də rəsmi əmək münasibətlərinin yayılması böyük əhəmiyyət daşıyır.”