Xpress.az
Bakı: 22°C

Bizi izləyin

Ana səhifə Cəmiyyət İyun ayında havaların soyuq keçməsinin
İyun ayında havaların soyuq keçməsinin
Cəmiyyət

İyun ayında havaların soyuq keçməsinin SƏBƏBİ BİLİNDİ

Xpress.az Redaksiyası 07.06.2026 12:46

İyun ayı Şimal yarımkürəsində yay fəslinin başlanğıcı hesab olunur və adətən temperaturun yüksəlməsi ilə xarakterizə edilir. Lakin bəzi illərdə iyun ayı normadan daha sərin keçir. Bu vəziyyət həm qlobal atmosfer prosesləri, həm də regional meteoroloji amillərlə əlaqədardır. Azərbaycanda və ümumilikdə regionda iyun ayında havaların gözləniləndən soyuq keçməsi müxtəlif səbəblərin birgə təsiri nəticəsində baş verir.


1. Soyuq hava kütlələrinin daxil olması
İyun ayında havanın sərin keçməsinin ən əsas səbəblərindən biri şimal və ya şimal-qərb istiqamətindən gələn soyuq hava kütlələridir.
Arktik və ya subarktik mənşəli hava axınları cənuba doğru hərəkət edə bilər.
Bu hava kütlələri temperaturun bir neçə gün ərzində kəskin enməsinə səbəb olur.
Güclü küləklər soyuqluq hissini daha da artırır.


2. Atmosfer sirkulyasiyasındakı dəyişikliklər
Atmosferdə yüksək və alçaq təzyiq sahələrinin yerləşməsi hava şəraitinə ciddi təsir göstərir.
Uzunmüddətli siklon fəaliyyəti buludluluğu artırır.
Günəş radiasiyasının yer səthinə çatması azalır.
Yağıntılı və küləkli hava temperaturun yüksəlməsinə mane olur.
Xüsusilə siklonların ardıcıl şəkildə region üzərindən keçməsi iyun ayında temperaturun iqlim normasından aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.


3. Buludluluğun çox olması
Günəş enerjisi yer səthinin qızmasının əsas mənbəyidir.
Buludlu günlərdə:
Günəş şüalarının bir hissəsi kosmosa geri əks olunur.
Yer səthi daha az qızır.
Gündüz temperaturu aşağı qalır.
Uzun müddət davam edən buludlu hava iyun ayında sərinlik yarada bilər.


4. Yağıntıların artması
Yağışlı hava temperaturun aşağı düşməsinə səbəb olan mühüm amillərdəndir.
Yağış zamanı buxarlanma prosesi ətraf mühitdən istilik alır.
Yağıntı ilə birlikdə gələn hava kütlələri adətən daha sərin olur.
Torpaq və hava qatları kifayət qədər isinmir.
Buna görə yağışların normadan çox olduğu iyun ayları daha sərin keçə bilir.


5. Dəniz və okeanların təsiri
Böyük su hövzələri havanın temperaturunu tənzimləyən amillərdən biridir.
Azərbaycanda xüsusilə:
Xəzər dənizi sahilyanı ərazilərdə temperatur dəyişmələrini yumşaldır.
Yaz aylarında dəniz suyu quruya nisbətən daha gec qızır.
Dənizdən əsən küləklər sahil bölgələrində havanı sərin saxlayır.
Bu səbəbdən Bakı və Abşeron yarımadasında iyun ayı bəzən daxili rayonlarla müqayisədə daha sərin hiss olunur.


6. Qlobal iqlim hadisələri
Bəzi qlobal atmosfer hadisələri regional hava şəraitinə təsir göstərə bilər.
Məsələn:
El Niño
La Niña
Bu hadisələr atmosfer dövranını dəyişdirərək dünyanın müxtəlif bölgələrində temperatur və yağıntı rejiminə təsir göstərə bilir. Onların təsiri birbaşa olmasa da, Qafqaz regionunda hava şəraitinin formalaşmasına dolayı təsir göstərə bilər.


7. İqlim dəyişmələri və ekstremal hava hadisələri
Qlobal istiləşmə ümumi temperatur artımına səbəb olsa da, bu, bütün aylarda yalnız isti hava demək deyil.
İqlim dəyişmələri nəticəsində:
Atmosfer prosesləri daha qeyri-sabit olur.
Temperatur dəyişmələrinin amplitudası artır.
Qısa müddətli soyuq dalğalar daha tez-tez müşahidə oluna bilər.
Bu səbəbdən bəzi illərdə iyun ayı normadan xeyli sərin keçə bilər.
Azərbaycanda iyun ayının sərin keçməsinin xüsusi səbəbləri
Azərbaycanda iyun ayındakı sərin hava əsasən aşağıdakı amillərlə əlaqələndirilir:
Şimaldan daxil olan soyuq hava kütlələri.
Xəzər dənizindən gələn sərin və rütubətli küləklər.
Siklonların aktivliyi və tez-tez yağan yağışlar.

İyun ayında havaların soyuq keçməsi tək bir səbəblə izah olunmur. Bunun arxasında soyuq hava kütlələrinin hərəkəti, siklon fəaliyyəti, buludluluq, yağıntılar, dəniz təsiri və qlobal atmosfer prosesləri dayanır. Azərbaycanda isə xüsusilə şimal mənşəli hava axınları və Xəzər dənizinin təsiri iyun ayındakı sərin hava şəraitinin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Belə hallar iqlim normasından kənar olsa da, meteorologiyada tamamilə təbii və dövri hadisə hesab edilir.

Xpress.az

Paylaş:

Oxşar Xəbərlər

Populyar Xəbərlər

Xəbər Lenti

600-dən çox bal toplayanlar hərbi xidmətdə xüsusi bölmələrə cəlb olunacaq

16.11.2026 21:08 Cəmiyyət

Ölkəmizdə ilk dəfə Milli Məşğulluq Forumu keçirilir

16.11.2026 20:49 Cəmiyyət

Yəmən qüvvələri Bab əl-Məndəbdən çəkilir:

16.11.2026 19:57 Siyasət

Binəqədi Tibb Mərkəzi 30 min manat borca düşdü

16.11.2026 17:59 Cəmiyyət

Kirayədə qalanların bilmədiyi qayda -

16.11.2026 17:44 Cəmiyyət

“Cahan-Motors”la “Atəşgah Sığorta” arasında 13 min manatlıq

16.11.2026 17:22 Cəmiyyət

Yalçın Rəfiyev: COP31-in ilk həftəsi məhsuldar görüşlər və mühüm müzakirələrlə yadda qalıb

16.11.2026 17:21 Gündəm

Salyan rayonunda “Uşaqların zərərli vərdişlərdən qorunması” layihəsi çərçivəsində maarifləndirici tədbirlər keçirilib

16.11.2026 16:59 Təhsil

"Azərişıq"ın Bilgəh tapmacası - Vətəndaşın kupçalı mülkünü zəbt edib transformator quraşdırıblar! –

16.11.2026 16:32 Cəmiyyət

Banklarla bağlı narazılıq:Bank Avrasiya, Yelo Bank, UNİBANK….

16.11.2026 16:00 İqtisadiyyat

Gələn il Azərbaycanda minimum maaş bu qədər olacaq

16.11.2026 15:55 Cəmiyyət

Prezidentin sosial şəbəkə hesablarına hücumun detalları açıqlanıb

16.11.2026 15:00 Cəmiyyət

Minlərlə telefon xətti ləğv edilir?

16.11.2026 13:49 Cəmiyyət

Yeni ili xaricdə harada keçirmək daha sərfəlidir?-

16.11.2026 13:17 Cəmiyyət

Dünyanı təşvişə salan məlumatlar yayıldı, əhaliyə xəbərdarlıq edildi –

16.11.2026 13:02 Cəmiyyət

“Sea Breeze”in tikinti şirkətinin vergi borcu yarandı

16.11.2026 12:45 İqtisadiyyat

Azərbaycanda iş elanı:

16.11.2026 12:10 Cəmiyyət

Xaçmazda “Kontakt Home”dan məhsul alan 5 nəfər

16.11.2026 10:40 Cəmiyyət

Xəbər Bülleteni

Ən son xəbərləri email ünvanınıza göndərək