Zərərsiz kimi görünən bu vərdiş sizi yavaş-yavaş yoxsullaşdırırmış
Böyük borclarla müqayisədə, gündəlik həyatda "zərərsiz" görünən kiçik və müntəzəm xərclərin cəmi uzun müddətdə şəxsi büdcəni ciddi şəkildə əridir.
Gündəlik həyatda etdiyimiz və ilk baxışdan önəmsiz görünən kiçik maliyyə seçimləri, uzun müddətdə büdcəmizə birbaşa təsir göstərir və maliyyə azadlığına çatmağımızı ləngidir. İqtisadi tarazlığı pozan amillər çox vaxt yalnız böyük borclar və ya riskli investisiya qərarları deyil. Əsas problem çox vaxt əhəmiyyətsiz görünən, lakin tez-tez təkrarlanan kiçik məbləğli xərclərin toplanmasıdır.
"Cəmi bir az" yanaşmasının təhlükəsi
"Cəmi bir az" və ya "kiçik bir məbləğdir" deyərək etdiyimiz xərclər büdcəni ən çox yoran vərdişlər arasındadır. Məsələn:
Hər gün çöldə qəhvə almaq;
Müntəzəm olaraq evə hazır yemək sifariş etmək;
Elektron tətbiqlərdən impulsuv (anlıq həvəslə) alış-veriş etmək;
Çox nadir hallarda istifadə olunan abunəlikləri saxlamaq.
Tək-tək incələndikdə büdcəyə yük gətirmədiyi düşünülən bu xərclər, aylıq cəmləndikdə gəlirinizin önəmli bir hissəsini təşkil edir.
Niyə bu xərclərə çox üstünlük veririk?
Bu vərdişlərin davam etdirilməsinin əsas səbəbi, xərclənən zaman büdcədə ani bir sarsıntı və ya krizis yaratmamasıdır. İdarə edilməsi vacib olan böyük borclardan fərqli olaraq, kiçik xərclər üçün özümüzə asanlıqla bəraət qazandırırıq. Həmçinin, sürətli yaşam tərzi bizə düşünmədən istehlak etməyə vadar edir.
Görünməz təsir: "Heç vaxt kifayət qədər pulum olmur" hissi
Maliyyə mütəxəssislərinin bildirdiyinə görə, gündəlik bazda gözə çarpmayan kiçik məbləğlər ilin sonunda ciddi bir yekun rəqəmə çatır. Bu resurslar qənaət edilə biləcək və ya məhsuldar investisiyalara çevrilə biləcək mənbələrdir. Zaman keçdikcə bu durum şəxsi maliyyə artımını əngəlləyir və insanlarda nə qədər qazansalar da, "heç vaxt kifayət qədər pulum olmur" hissinin yaranmasına səbəb olur.
Büdcəni necə düzəltməli?
Bu maliyyə dövrəsindən çıxmağın ilk addımı xərcləmə vərdişlərinizə qarşı tam bir şüurluluq formalaşdırmaqdır:
Qeydiyyat aparın: Gündəlik xərclərinizi mütəmadi olaraq qeyd edin, bank hesabı çıxarışlarınıza nəzər salın. Həqiqi rəqəmləri gördükdə büdcə reallıqları ilə üzləşəcəksiniz.
Prioritetləri müəyyən edin: Hər şeydən imtina etmək lazım deyil, əsas məsələ prioritetləri düzgün qoymaqdır.
Limit qoyun: Ani və ya əyləncə xarakterli xərclər üçün aylıq xüsusi bir limit təyin edin.
Kiçik addımlar, böyük hədəflər: Gündəlik istehlakda edəcəyiniz kiçik və davamlı düzəlişlər, uzun müddətdə səyahət, investisiya və ya maliyyə güvənliyi kimi daha böyük hədəfləriniz üçün mənbə yaradacaq.
Unutmayın, maliyyə azadlığı böyük qazancdan çox, kiçik xərclərin düzgün idarə edilməsindən başlayır.
