Ürək sağlamlığını qorumaq üçün uzaq durmalı olduğunuz

Ürək-damar xəstəlikləri dünyada ən geniş yayılmış ölüm səbəbləri sırasında yer alır. Mütəxəssislər gündəlik həyatda fərqinə varmadan davam etdirilən bəzi vərdişlərin ürək xəstəlikləri riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyini bildirirlər.

Kardiologiya cəmiyyətlərinin və ictimai səhiyyə qurumlarının tövsiyələrinə əsasən, siqaret çəkmək, fiziki aktivliyin az olması, nizamsız yuxu və emal olunmuş qidalarla zəngin qidalanma kimi dəyişdirilə bilən həyat tərzi faktorları ürək sağlamlığına birbaşa təsir göstərə bilər.

Ürək xəstəliklərinin əhəmiyyətli hissəsi həyat tərzi ilə bağlı risk faktorları ilə əlaqəlidir. Beynəlxalq tibbi təlimatlar sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik və tütün məhsullarından uzaq durmağın infarkt və insult riskinin azalmasına kömək edə biləcəyini göstərir.

1. Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq

Gün ərzində uzun saatlar oturmaq və ümumilikdə hərəkətsiz həyat tərzi keçirmək yüksək qan təzyiqi, piylənmə və 2-ci tip diabet riskini artıra bilər. Bu xəstəliklərin hər biri ürək-damar problemləri üçün mühüm risk faktorudur.

Mütəxəssislər böyüklərə həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikdə fiziki aktivlik tövsiyə edirlər.

2. Siqaret çəkmək və elektron siqaretdən istifadə

Siqaret yalnız ağciyərlərə deyil, qan damarlarına da ciddi zərər verə bilər. Tütün tüstüsündəki kimyəvi maddələr damar divarlarının zədələnməsinə və damarların sərtləşməsi prosesinin sürətlənməsinə səbəb ola bilər.

Elektron siqaretlərin də tamamilə təhlükəsiz olduğu düşünülməməlidir. Xüsusilə nikotin tərkibli məhsullar ürək döyüntüsünü və qan təzyiqini artıra bilər.

3. Həddindən artıq duz qəbul etmək

Normadan artıq duz istehlakı yüksək qan təzyiqinin yaranması riskini artırır. Yüksək qan təzyiqi isə ürək-damar xəstəliklərinin əsas risk faktorlarından biridir.

Bu səbəbdən gündəlik qidalanmada duzun miqdarına nəzarət etmək və mümkün qədər təbii, az emal olunmuş məhsullara üstünlük vermək tövsiyə olunur.

4. Ultra-emal olunmuş qidaları çox istehlak etmək

Ultra-emal olunmuş qidaların həddindən artıq istifadəsi piylənmə, 2-ci tip diabet və ürək-damar xəstəlikləri riski ilə əlaqələndirilir.

Ürək sağlamlığını dəstəkləmək üçün tərəvəz, meyvə, tam taxıllı məhsullar, paxlalılar, balıq və zeytun yağı ilə zəngin qidalanma modeli daha məqsədəuyğun hesab olunur.

5. Yuxu rejimini pozmaq

Kifayət qədər və nizamlı yatmamaq yalnız zehni və fiziki fəaliyyətə deyil, ürək-damar sisteminə də mənfi təsir göstərə bilər.

Araşdırmalar xroniki yuxu çatışmazlığının yüksək qan təzyiqi, ürək ritminin pozulması və metabolik problemlərlə əlaqəli olduğunu göstərir. Əksər böyüklər üçün gecə 7-9 saat keyfiyyətli yuxu tövsiyə edilir.

6. Xroniki stressi nəzərə almamaq

Uzunmüddətli psixoloji stress orqanizmdə kortizol və adrenalin kimi stress hormonlarının səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu isə qan təzyiqinin artmasına, iltihabi proseslərin güclənməsinə və sağlam olmayan həyat tərzi vərdişlərinin formalaşmasına zəmin yarada bilər.

Mütəmadi fiziki aktivlik, sosial dəstək, nəfəs məşqləri və keyfiyyətli yuxu stressin idarə olunmasına kömək edə bilər.

7. Qan təzyiqinə nəzarət etməmək

Yüksək qan təzyiqi uzun müddət heç bir əlamət vermədən davam edə bilər. Nəzarətsiz qaldıqda isə ürəyə və qan damarlarına əlavə yük yaradır və ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır.

Bu səbəbdən qan təzyiqinin mütəmadi ölçülməsi və yüksək göstəricilər müşahidə edildikdə həkimə müraciət edilməsi vacibdir.

8. Xolesterin səviyyəsini yoxlatmamaq

Yüksək xolesterin də çox vaxt heç bir simptom yaratmadan inkişaf edir. Qanda müəyyən xolesterin növlərinin yüksək olması damarların daxilində aterosklerotik lövhələrin yaranmasına və ürək-damar xəstəlikləri riskinin artmasına səbəb ola bilər.

Müntəzəm qan analizləri risk faktorlarının erkən müəyyənləşdirilməsinə imkan verir.

9. Qan şəkərinə nəzarət etməmək

Yüksək qan şəkəri, xüsusilə uzun müddət davam etdikdə, damarların zədələnməsinə və ürək-damar xəstəlikləri riskinin artmasına səbəb ola bilər.

Artıq çəki, hərəkətsizlik və düzgün olmayan qidalanma 2-ci tip diabet riskini artıran əsas amillər arasında yer alır.

10. Sağlamlıq yoxlamalarını təxirə salmaq

Ürək-damar xəstəliklərinin bir sıra risk faktorları uzun müddət heç bir aşkar əlamət verməyə bilər. Buna görə qan təzyiqi, xolesterin və qan şəkərinin mütəmadi yoxlanılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Risk faktorlarının erkən aşkarlanması həyat tərzində vaxtında dəyişiklik etməyə və lazım gəldikdə müalicəyə başlamağa imkan verir.

Ürək sağlamlığı gündəlik vərdişlərdən başlayır

Mütəxəssislərin fikrincə, ürək sağlamlığını qorumaq yalnız bir qida məhsulundan və ya tək bir vərdişdən asılı deyil. Sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, kifayət qədər yuxu, stressin idarə olunması və tütün məhsullarından uzaq durmaq uzunmüddətli ürək sağlamlığının qorunmasına kömək edə bilər.

Kiçik, lakin davamlı dəyişikliklər ürək-damar xəstəlikləri riskinin azaldılmasında mühüm rol oynaya bilər. Bununla yanaşı, mövcud xəstəliklərin müalicəsi və fərdi risklərin qiymətləndirilməsi üçün həkim nəzarəti və elmi tibbi təlimatlara əsaslanan yanaşma vacibdir.