Vaşinqton–Nyu-Dehli gərginliyi: Tramp Hindistanı Rusiya neftindən uzaqlaşdırmaq istəyir...
XPress.az xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hindistanın Rusiya nefti alımını dayandırmağa razılaşdığını açıqlayıb, lakin Nyu-Dehli bu bəyanatı dərhal təkzib edib. Hadisə iki ölkə arasında son aylarda artan diplomatik gərginliyin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir.
Trampın sözlərinə görə, Hindistan Baş naziri Narendra Modi onunla söhbətində “artıq Rusiya nefti almayacaqlarını” bildirib və ABŞ Prezidenti bunu “böyük və mühüm addım” kimi dəyərləndirib. Lakin ertəsi gün Hindistan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Randhir Jaiswal bu barədə hər hansı danışıq və ya razılaşmadan xəbərsiz olduğunu söyləyib. Nazirlik daha sonra yaydığı açıqlamada Hindistanın enerji siyasətinin əsas məqsədinin sabit qiymətləri və etibarlı təchizatı təmin etmək olduğunu, bu məqsədlə enerji mənbələrinin müxtəlifləşdirildiyini vurğulayıb.
Hindistan hazırda Rusiyadan ən çox neft idxal edən ölkələrdən biridir. Ukrayna müharibəsindən sonra tətbiq edilən sanksiyalara baxmayaraq, Nyu-Dehli Rusiya neftini ucuz qiymətə almaqla daxili bazarda enerji sabitliyini qorumağa çalışır. ABŞ administrasiyası isə bu mövqeni qlobal sanksiya siyasətinə zidd hesab edir.
Avqust ayında Tramp Hindistana əlavə 25 faizlik tarif tətbiq etmişdi. Analitiklərin fikrincə, Hindistanın birdən-birə Rusiya neftindən imtina etməsi real deyil. Çünki Moskva hal-hazırda Hindistanın ümumi neft idxalında əsas paya sahibdir – gündə təxminən 1,8 milyon barel.
Siyasi müşahidəçilər hesab edirlər ki, Modi hökumətinin bu məsələdə ABŞ təzyiqlərinə müqavimət göstərməsi onun “güclü və müstəqil lider” imicini daha da möhkəmləndirir. Modi ölkəsinin milli maraqlarını prioritet sayır və bu xətt daxili ictimaiyyət tərəfindən dəstəklənir.
Digər tərəfdən, Vaşinqton və Nyu-Dehli arasında iqtisadi münasibətlərin zədələnməməsi üçün diplomatik kanallar vasitəsilə danışıqlar davam etdirilir. Hindistanın xarici işlər naziri Subrahmanyam Caişankar da son açıqlamasında etiraf edib ki, iki ölkə arasında bəzi fikir ayrılıqları qalmaqdadır:
“Biz hələ ticarət danışıqlarında ortaq razılaşma nöqtəsinə gəlməmişik. Amma danışıqlar davam edir və qarşılıqlı anlayışla bu məsələləri həll etməyə çalışırıq.”
Ekspertlər hesab edir ki, enerji əməkdaşlığı ilə bağlı bu ziddiyyət ABŞ–Hindistan münasibətlərində test rolu oynayacaq. Nəticədən asılı olaraq, ya Vaşinqtonun Asiyadakı ən mühüm tərəfdaşı ilə münasibətləri gərginləşəcək, ya da tərəflər yeni kompromis formul tapmağa məcbur qalacaqlar.
Xpress.az saytının Analitik Qrupu
