Bu peşə sürətlə yüksəlir: Gənclər seçsələr işsiz qalmayacaqlar
Amerikalı investisiya bankı Morgan Stanley analitiklərinə görə, süni intellektin (SI) yayılması zamanla proqram təminatı inkişaf etdiriciləri üçün daha çox iş imkanları yaradacaq və əvvəllərki narahatlıqların əksinə, bu peşələri aradan qaldırmayacaq.
Bankın hesabatında qeyd olunur: “SI dəstəkli proqramlaşdırma alətləri işləri aradan qaldırmır; əksinə həm inkişaf etdiricilər, həm də proqram təminatı şirkətləri üçün yeni imkanlar yaradır.”
Associated Press-in məlumatına görə, hesabat böyük investisiya menecerləri arasında keçirilmiş sorğuya istinad edir və şirkətlərin proqram təminatı inkişafına xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmağa hazır olduğunu göstərir. Morgan Stanley ABŞ-da 70, Avropada isə 30 IT meneceri ilə apardığı sorğunun nəticələrinə görə, şirkətlərin proqram təminatı inkişafına ayırdığı büdcə, informasiya texnologiyaları xidmətləri və avadanlıq sahələrinə xərclənən vəsaitdən daha yüksək olub.
Bazarın “SI proqramçıların yerini alacaq” narahatlıqlarına baxmayaraq, Morgan Stanley analitiklərindən Sangeet Singh bildirib ki, SI verimliliyi artıracaq və iş imkanlarını genişləndirəcək; şirkətlər daha mürəkkəb tətbiqlər hazırladıqca ixtisaslı proqramçı tələbini artıracaq.
ABŞ Əmək Statistikası Bürosu proqram təminatı inkişafı sahəsində 2033-cü ilə qədər illik 1,6% artım gözləyir, digər proqnozlar isə bu rəqəmin 10%-ə qədər yüksələ biləcəyini göstərir.
Singh deyib: “Proqram təminatı inkişafı sahəsində işçi qüvvəsinin əhəmiyyətli dərəcədə genişlənməsi gözlənilir.” Hesabatın digər müəllifi Keith Weiss isə əlavə edib: “Proqram təminatı investisiyalarının iqtisadi qeyri-müəyyənliklərə baxmayaraq nə qədər davamlı olduğunu görürük.”
Bu inkişaflar, süni intellektin müxtəlif sahələrdə işçi qüvvəsinə və verimliliyə təsirləri ilə bağlı davam edən müzakirələr fonunda baş verir.
METER İnstitutu tərəfindən 2025-ci ilin ortalarında yayımlanan hesabat göstərmişdi ki, süni intellekt proqram təminatı inkişaf etdiricilərinin iş sürətini ləngidə bilər.
Stanford Universitetinin 2025-ci ilin fevralında apardığı araşdırma isə süni intellektin təcrübəli işçilərin performansına mənfi təsir etdiyini, lakin az təcrübəli işçilərin məhsuldarlığını artırdığını göstərib. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, “SI-nin verimlilik üzərində təsirləri böyük ölçüdə dəyişkəndir.”
Eyni zamanda, ABŞ-ın texnologiya məsləhət şirkəti Gartner-in məlumatına görə, qlobal süni intellekt xərcləri 2025-ci ildə 1,5 trilyon dollar, 2026-cı ildə isə 2 trilyon dolları aşaraq qlobal ÜDM-in təxminən 2%-ni təşkil edəcək.
Dünya üzrə ölkələr süni intellekt sahəsində iqtisadi və geosiyasi rəqabətə girmiş vəziyyətdədir; bu da sektorda investisiya partlamasını gücləndirir.
Nvidia CEO-su Jensen Huang keçən cümə günü bildirdi ki, Çin “növbəti nəsil süni intellekt yarışını qazanacaq” və Vaşinqtonu daha çox səy göstərməyə çağırdı. Financial Times-a danışan Huang qeyd etdi ki, Çin-in enerji subsidiyaları inkişaf etmiş yarımkeçirici istehsalını sürətləndirib və bu, süni intellekt texnologiyaları baxımından böyük üstünlük yaradıb.
Asiyada isə Cənubi Koreya Prezidenti Lee Jae-myung 2026-cı ilin büdcəsində süni intellekt investisiyalarını keçən ilə nisbətən üç dəfə artıracaqlarını açıqlayıb. Parlamentdə büdcə çıxışında Lee deyib: “Süni intellekt çağına hazır olmaq və güclü böyümə təməli yaratmaq üçün investisiyaları əhəmiyyətli dərəcədə artıracağıq.”
Lee ölkəsini ABŞ və Çin ilə birlikdə dünyanın ilk üç süni intellekt gücündən biri etmək məqsədilə 10,1 trilyon von (təxminən 7 milyard dollar) vəsait ayırmağı planlaşdırır.