Tarixin ən məşhur gəmi faciəsi: Titanik haqqında bilinməyən həqiqətlər
100 ildən çox əvvəl dövrünün ən böyük laynerlərindən biri olan Titanik batdı. Buna baxmayaraq, bu faciəyə maraq bu gün də azalmayıb.
14 aprel 1912-ci ildə gəmi İngiltərənin Sauthempton şəhərindən Nyu-Yorka ilk səfərinə çıxarkən Şimali Atlantik okeanında aysberqə çırpıldı və iki saat 40 dəqiqə sonra batdı. Gəmidə 1316 sərnişin və 908 heyət üzvü olmaqla ümumilikdə 2224 nəfər var idi. Onlardan 711 nəfər xilas edildi, 1513 nəfər isə həlak oldu.
Bu faciə tarixə düşdü. Bəs Titanik haqqında hər şeyi bilirikmi?
15. Yeganə qaradərili sərnişin
Jozef Filipp Lemesier Laroş Parisdə yaşayan varlı və yaxşı təhsilli mühəndis idi və Titanikdəki yeganə Afrika mənşəli sərnişin sayılırdı. O, haitili qadın və fransız zabitinin oğlu idi.
Laroş və onun ağdərili fransız həyat yoldaşı Cülyetta gəmidə irqlərarası nikahlarına görə bəzilərinin irqçi münasibəti ilə qarşılaşmışdı.
Faciə zamanı Laroş hamilə həyat yoldaşını və iki qızını xilasetmə qayığına mindirdi və cibindəki pul və zinət əşyalarını ona verdi. Onun son sözləri belə idi:
“Bunu götür, sənə lazım olacaq. Mən başqa qayıq tapmağa çalışacağam. Allah səni qorusun. Nyu-Yorkda görüşərik.”
Lakin o, gəmi batdıqdan sonra həlak oldu. Cülyetta və uşaqları isə sağ qaldılar və sonradan Parisə qayıtdılar.
14. Gəmidəki itlər
Titanikdə sərnişinlərin gətirdiyi 12 it var idi. Onların bəziləri çox bahalı və məşhur cinslərdən idi.
Kapitan Edvard Smit də öz sevimli iti Ben adlı rus tazısını gətirmişdi.
Hətta 15 aprel tarixində gəmidə qeyri-rəsmi it sərgisi keçirilməsi planlaşdırılmışdı, lakin faciə buna imkan vermədi.
Faciədən yalnız üç it sağ qaldı: iki pomeran və bir pekin it.
13. İtkin açar
Titanikin müşahidəçiləri aysberqləri görmək üçün durbinlərdən istifadə etməli idilər. Lakin durbinlərin saxlandığı şkafın açarı səhvən gəmidən götürülmüşdü.
İkinci zabit Devid Bler son anda başqa gəmiyə köçürülmüş və açarı təhvil verməyi unutmuşdu.
Nəticədə müşahidəçilər yalnız öz gözlərinə güvənməli oldular və aysberqi çox gec gördülər.
12. Dəhşətli öngörmə
Britaniyalı jurnalist və yazıçı Uilyam Tomas Sted Titanikdə səfər edən məşhur şəxslərdən biri idi.
O, illər əvvəl “Orta Atlantikada batan buxar gəmisi” adlı məqalə yazmışdı. Bu hekayə Titanik faciəsinə çox bənzəyirdi.
Faciə zamanı Sted qadın və uşaqların qayıqlara minməsinə kömək etdi. Daha sonra şahidlərin sözlərinə görə, o sakitcə oturub kitab oxuyurdu. Onun cəsədi heç vaxt tapılmadı.
11. Son sözlər
Titanikdə bəzi sərnişinlər ölüm qarşısında belə sakit və zarafatcıl qalmağı bacarmışdı.
Gəmidəki ən varlı sərnişinlərdən biri olan Con Ceykob Astor IV aysberqlə toqquşmadan sonra belə demişdi:
“Mən buz istəmişdim, amma bu bir az çox oldu.”
Başqa bir milyonçu Benjamin Quqqenhaym isə belə demişdi:
“Biz ən yaxşı paltarlarımızı geyinmişik və bəylər kimi ölməyə hazırıq.”
10. Orkestr üzvləri
Titanik batarkən gəmidəki orkestr musiqi çalmağa davam edirdi.
Onlar sərnişinləri sakitləşdirmək və panikanı azaltmaq üçün ifa edirdilər.
Rəvayətə görə, onların son ifa etdiyi musiqi “Tanrım, sənə daha yaxın” himni idi. Orkestr üzvlərinin heç biri sağ qalmadı.
9. Xilasetmə qayıqları
Titanikdə cəmi 20 xilasetmə qayığı var idi və onlar 1178 nəfər üçün nəzərdə tutulmuşdu.
Halbuki gəmidə 2200-dən çox insan var idi.
Əlavə olaraq, ilk qayıqlar yarıboş buraxılmışdı, çünki bir çox sərnişin gəminin batacağına inanmırdı.
8. Saxta ölüm
Cey Yeyts adlı qumarbaz Titanikdə öldüyünü göstərmək üçün saxta məktub yazmışdı.
O, polis tərəfindən axtarıldığı üçün guya Titanikdə öldüyü barədə xəbər yaymışdı.
Lakin bir neçə ay sonra poçt oğurluğuna görə tutuldu və planı ifşa olundu.
7. Bədbəxt “qardaş” gəmilər
Titanik üç böyük gəmidən ibarət seriyanın bir hissəsi idi:
Olympic
Titanic
Britannic
Olympic 1911-ci ildə başqa gəmi ilə toqquşmuşdu. Britannic isə Birinci Dünya Müharibəsi zamanı minaya düşərək batmışdı.
6. Pişik Cenni
Titanikdə Jenny adlı pişik yaşayırdı və gəminin maskotu sayılırdı.
Deyilənə görə, gəmi Sauthemptondan yola düşməzdən əvvəl Jenny balalarını götürərək gəmidən düşmüşdü. Sonradan bəzi insanlar bunu faciənin “pis əlaməti” kimi qiymətləndirmişdilər.
5. Titanikin dəbdəbəsi
Titanik dövrünün ən lüks gəmilərindən biri idi.
Birinci sinif sərnişinlər üçün:
üzgüçülük hovuzu
türk hamamı
idman zalı
skvoş meydançası
dəbdəbəli restoranlar
mövcud idi.
Lakin üçüncü sinif sərnişinlər üçün şərait daha sadə idi: 700 nəfər üçün cəmi iki hamam var idi.
4. Sirli SOS siqnalları
Bəzi iddialara görə, radio operatorları bəzən Titanikdən gələn kimi görünən qəribə SOS siqnalları qəbul ediblər.
Bu hadisələrin 1924, 1930, 1936 və 1942-ci illərdə baş verdiyi iddia olunur.
Lakin bu məlumatların heç biri rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.
3. Günahkar kim idi?
Bəzi insanlar Titanikin sahibi olan şirkətin direktoru Brus İsmayı faciənin əsas günahkarı hesab edir.
O, əlavə xilasetmə qayıqları qoymamaq qərarı vermişdi.
Lakin araşdırmalar göstərdi ki, o da digər sərnişinlər kimi sadəcə sağ qalmağa çalışan bir insan idi.
2. Az qala baş verən qəza
Titanik limandan çıxarkən New York adlı başqa bir gəmi ilə toqquşmaqdan son anda xilas olmuşdu.
Bu hadisə bəziləri tərəfindən faciənin ilk “pis əlaməti” hesab edilir.
1. Alternativ nəzəriyyələr
Titanikin batmasının əsas səbəbi aysberqlə toqquşma hesab edilir.
Lakin bəzi tədqiqatçılar başqa versiya da irəli sürür:
gəmidə kömür bunkerlərində baş vermiş yanğın gövdəni zəiflətmiş və bu səbəbdən aysberq toqquşması daha dağıdıcı olmuşdur.
Xpress.az