Alimlərdən xəbərdarlıq: Gündüz yuxusu ölüm riskini artırır
Bir çox yaşlı insan gündüz yuxusunu zərərsiz, hətta faydalı bir vərdiş hesab edir. Gün ərzində qısa müddətlik dincəlmək enerjini bərpa etmək üçün yaxşı üsul kimi görünür. Lakin alimlərin yeni araşdırması göstərir ki, bu vərdiş hər zaman düşündüyümüz qədər təhlükəsiz olmaya bilər.
Amerikalı tədqiqatçılar tərəfindən aparılan genişmiqyaslı araşdırmada yaşlı insanlarda gündüz yuxusu ilə ölüm riski arasında diqqətçəkən əlaqə aşkar edilib. Tədqiqat Raş Universiteti Tibb Mərkəzi və Mass General Brigham Health System alimləri tərəfindən həyata keçirilib və nəticələri nüfuzlu JAMA Network Open jurnalında dərc olunub.
Araşdırma çərçivəsində 1338 yaşlı insan 19 il ərzində müşahidə edilib. İştirakçıların gündəlik fəaliyyətləri və yuxu rejimi xüsusi cihazlarla izlənib. Bu məlumatlar əsasında alimlər gündüz yuxusunun müddəti, tezliyi və günün hansı saatlarında baş verdiyini təhlil ediblər.
Nəticələr göstərib ki, gündüz yuxusunun artması müəyyən risklərlə əlaqəlidir. Belə ki, gündə əlavə hər saat yuxu ölüm riskini təxminən 13 faiz artırır. Gün ərzində bir neçə dəfə yatmaq – yəni yuxu epizodlarının çoxluğu – riski daha da yüksəldir. Xüsusilə səhər saatlarında yatmaq vərdişi olan insanlarda bu riskin 30 faizə qədər artdığı müşahidə olunub.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri, alim Çenlu Qao bildirir ki, bu nəticələr gündüz yuxusunun birbaşa təhlükəli olduğunu göstərmir. Əksinə, bu vərdiş orqanizmdə baş verən müəyyən problemlərin siqnalı ola bilər. Onun sözlərinə görə, uzun və tez-tez gündüz yuxuları xroniki xəstəliklərin, yuxu pozğunluqlarının və ya bioloji ritmin pozulmasının göstəricisi kimi çıxış edə bilər.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, xüsusilə yaşlı insanlarda yuxu rejimində qəfil dəyişikliklər diqqətlə izlənilməlidir. Əgər gündüz yuxusunun müddəti və tezliyi artıbsa, bu, sağlamlıqla bağlı problemlərin erkən əlaməti ola bilər.
Nəticə olaraq, gündüz yuxusu özü-özlüyündə zərərli sayılmasa da, onun artması diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Belə hallarda həkimə müraciət etmək və ümumi sağlamlıq vəziyyətini yoxlatdırmaq tövsiyə olunur.
Xpress.az
