Alimlərdən açıqlama: Sabit yuxu rejimi qocalmanı yavaşlada bilər

Cons Hopkins Universitetinin alimləri bildirirlər ki, sabit yuxu, istirahət və gündəlik fəaliyyət rejimi hüceyrə səviyyəsində qocalmanı yavaşlada bilər. Tədqiqatın nəticələri JAMA Network Open jurnalında dərc olunub.

Xpress.az xəbər verir ki, bu barədə Gazeta.Ru məlumat yayıb.
Araşdırmada orta yaşı 68 olan 207 nəfər iştirak edib. Könüllülər bir həftə ərzində yuxu, istirahət və hərəkətlərini izləyən xüsusi cihazlardan istifadə ediblər. Bu müddətdə alimlər iştirakçıların qan nümunələrini “epigenetik saat” üsulu ilə analiz edərək onların bioloji yaşını müəyyənləşdiriblər. Bu metod DNT-dəki kimyəvi dəyişikliklər əsasında orqanizmin nə dərəcədə qocaldığını göstərir.
Tədqiqat müəllifləri qeyd ediblər ki, bioloji yaş təqvim yaşından fərqlənir. Çünki bioloji yaş insanın neçə il yaşadığını deyil, orqanizmin nə qədər “aşındığını” əks etdirir. Bu göstəriciyə stress, iltihab, qan şəkərinin səviyyəsi, müxtəlif xəstəliklər və həyat tərzi təsir edir.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, müntəzəm yuxu və gündəlik rejimə riayət edən insanlarda bioloji qocalma daha yavaş gedir. Xüsusilə, gündüz aktiv olmaq, gecə kifayət qədər yatmaq və sabit rejim saxlamaq ən faydalı amillər hesab olunur. Əksinə, nizamsız yuxu, gec yatmaq və xaotik həyat tərzi hüceyrə səviyyəsində daha sürətli qocalma ilə əlaqələndirilib.
Alimlər artıq uzun müddətdir ki, sirkadian ritm pozuntularını ürək-damar xəstəlikləri, yaddaş zəifləməsi, depressiya və bəzi xərçəng növləri ilə əlaqələndirirlər. Yeni araşdırma isə göstərir ki, bu ritmlər qocalma sürətinə də təsir göstərə bilər.
Bununla belə, tədqiqat müəllifləri vurğulayıblar ki, hazırkı nəticələr hələ səbəb-nəticə əlaqəsini tam sübut etmir. Gələcək araşdırmalarda müəyyən ediləcək ki, gündəlik rejimin pozulması qocalmanı sürətləndirir, yoxsa yaşlanma prosesinin özü insanın bioloji ritmlərinə təsir edir.