Qara çörək, yoxsa ağ? -Hansı daha sağlamdır
Qara və ağ çörək arasındakı əsas fərq rəngində deyil, tərkibində və orqanizmə təsirindədir. Lif və tam taxıllarla zəngin olan çörəklər, adətən, yumşaq və həddindən artıq emal olunmuş ağ çörəkdən daha faydalı hesab edilir.
Qara çörək əsasən çovdar unundan və ya çovdarla buğda ununun qarışığından hazırlanır. Bu səbəbdən daha sıx quruluşa, yüngül turş dada malik olur və B qrupu vitaminləri, dəmir, maqnezium kimi faydalı maddələrlə zəngin sayılır. Ağ çörək isə təmizlənmiş yüksək növ buğda unundan bişirilir. Emal zamanı kəpək və liflə yanaşı bir çox qida dəyəri də itirilir. Nəticədə çörək yumşaq olsa da, qida baxımından daha zəif olur.
Kalori fərqi böyük deyil: 100 qram çovdar çörəyində təxminən 235–260 kkal, ağ çörəkdə isə 270 kkal olur. Əsas fərq onların qan şəkərinə və toxluq hissinə təsirindədir. Çovdar çörəyinin qlisemik indeksi daha aşağıdır. Bu da qanda şəkərin daha yavaş yüksəlməsinə və toxluq hissinin daha uzun sürməsinə kömək edir. Ağ çörək isə daha tez həzm olunduğu üçün aclıq hissi qısa müddətdə geri qayıdır.
Tam taxıllı və çovdar çörəyinin digər üstünlüyü yüksək lif tərkibidir. Lif bağırsaqların fəaliyyətini dəstəkləyir, həzmi yaxşılaşdırır və qəbizlik riskini azaldır. Ağ çörəkdə isə lif çox az olduğundan uzunmüddətli toxluq yaratmır və həzm sistemi üçün o qədər də faydalı sayılmır.
Bununla belə, qara çörək hər kəs üçün uyğun deyil. Yüksək turşuluq və iri lifli quruluş səbəbindən qastrit, pankreatit və ya yüksək turşuluq problemi olan insanlarda narahatlıq yarada bilər. Belə hallarda həkimlər çovdar çörəyinin məhdudlaşdırılmasını, ağ çörəyin isə ölçülü şəkildə istehlakını tövsiyə edirlər.
Mütəxəssislər çörək seçərkən məhsulun tərkibinə diqqət yetirməyi məsləhət görürlər. Çünki bəzi “qara çörəklər” sadəcə karamel və ya maltla rəngləndirilir, amma yenə də təmizlənmiş undan hazırlanır. Ən yaxşı seçim tərkibində tam taxıl və ya çovdar unu olan, şəkər və əlavə yağ miqdarı az olan məhsullardır.
Nəticə olaraq, mədə-bağırsaq problemi olmayan insanlar üçün tam taxıllı və ya çovdar çörəyi daha sağlam seçim hesab olunur. Ağ çörəyi isə gündəlik qidalanmada deyil, ara-sıra istifadə etmək daha məqsədəuyğundur.
Xpress.az
