Yay infeksiyaları:

Yay ayları insanların ən çox səyahət etdiyi, təbiət qoynunda dincəldiyi və açıq havada daha çox vaxt keçirdiyi dövrdür. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, isti hava yalnız istirahət üçün deyil, müxtəlif infeksiyaların yayılması üçün də əlverişli şərait yaradır. Temperaturun yüksəlməsi, qida məhsullarının tez xarab olması, insanların çimərlik və hovuzlardan kütləvi istifadəsi, həmçinin həşəratların çoxalması yay mövsümündə yoluxucu xəstəliklərin sayını artıran əsas amillər sırasındadır.

Tibb mütəxəssislərinin fikrincə, yay aylarında ən çox rast gəlinən problemlərdən biri qida mənşəli infeksiyalardır. İsti hava şəraitində qida məhsullarında bakteriyalar daha sürətlə çoxalır. Xüsusilə soyuducu şəraitdə saxlanılmayan ət, süd məhsulları, mayonezli salatlar və dəniz məhsulları ciddi risk yarada bilər. Belə hallarda insanlarda ürəkbulanma, qusma, ishal, qarın ağrıları və yüksək hərarət müşahidə olunur. Bəzi hallarda isə xəstəlik orqanizmin susuzlaşmasına səbəb olaraq daha ağır fəsadlara yol aça bilir.

Yay mövsümündə su vasitəsilə yayılan infeksiyaların da sayı artır. Çirkli su hövzələri, gigiyenik tələblərə cavab verməyən hovuzlar və təhlükəsizliyi təmin olunmayan içməli su mənbələri müxtəlif virus və bakteriyaların yayılmasına səbəb olur. Xüsusilə uşaqlar bu baxımdan daha həssas qrup hesab edilir. Mütəxəssislər çimərlik və hovuz seçərkən onların sanitar vəziyyətinə diqqət yetirməyi, həmçinin mənşəyi məlum olmayan sudan istifadə etməməyi tövsiyə edirlər.

Son illərdə diqqət çəkən məsələlərdən biri də həşəratlarla yayılan infeksiyaların artmasıdır. Yay aylarında ağcaqanad və gənələrin aktivliyi yüksəlir. Meşəlik ərazilərə, kənd təsərrüfatı sahələrinə və ya təbiət qoynuna üz tutan şəxslər xüsusilə ehtiyatlı olmalıdırlar. Gənələr bəzi hallarda təhlükəli virus və bakteriyaların daşıyıcısı ola bilir. Bu səbəbdən açıq rəngli və qapalı geyimlərdən istifadə etmək, bədəni mütəmadi yoxlamaq və qoruyucu vasitələrdən yararlanmaq tövsiyə olunur.

İsti və rütubətli hava dəri xəstəliklərinin yaranmasına da şərait yaradır. Uzun müddət tərləmə, yaş geyimdə qalmaq və ictimai duşlardan istifadə göbələk infeksiyalarının yayılmasını sürətləndirir. Ayaq və dırnaq göbələkləri, müxtəlif dəri qıcıqlanmaları yay mövsümündə ən çox rast gəlinən problemlər sırasındadır. Həkimlər şəxsi gigiyena qaydalarına ciddi əməl etməyi və fərdi istifadə vasitələrini başqaları ilə paylaşmamağı məsləhət görürlər.

Bir çox insan respirator infeksiyaların yalnız qış aylarında yayıldığını düşünsə də, yayda da bu tip xəstəliklərə rast gəlinir. Xüsusilə kondisionerlərin düzgün istifadə edilməməsi, kəskin temperatur fərqləri və insanların sıx toplaşdığı məkanlar müxtəlif virusların yayılmasına şərait yarada bilir. Soyuq mühitdən birdən-birə yüksək temperatur olan açıq havaya çıxmaq və ya əksinə, isti havadan çox soyuq otaqlara daxil olmaq orqanizmin müqavimətini zəiflədə bilər.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, yay infeksiyalarının böyük hissəsinin qarşısını sadə profilaktik tədbirlərlə almaq mümkündür. Bunun üçün ilk növbədə şəxsi gigiyena qaydalarına əməl edilməli, əllər mütəmadi yuyulmalı, qida məhsulları düzgün saxlanılmalı və yalnız etibarlı mənbələrdən alınmalıdır. Meyvə və tərəvəzlər istifadədən əvvəl yaxşı yuyulmalı, küçə şəraitində satılan mənşəyi məlum olmayan qidalardan mümkün qədər uzaq durulmalıdır.

Bundan əlavə, gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək, açıq havada istirahət zamanı qoruyucu vasitələrdən istifadə etmək və sağlam həyat tərzini qorumaq da infeksiyalara qarşı müqavimətin artırılmasında mühüm rol oynayır. Xəstəlik əlamətləri müşahidə olunduqda isə özünü müalicə ilə məşğul olmaq əvəzinə həkimə müraciət etmək tövsiyə edilir.

Yay mövsümü sağlam və təhlükəsiz keçməsi üçün yalnız istirahət planları qurmaq kifayət deyil. Gigiyena qaydalarına əməl etmək, qida və su təhlükəsizliyinə diqqət yetirmək, həmçinin profilaktik tədbirləri unutmaq bu mövsümün görünməyən təhlükələrindən qorunmağın ən effektiv yoludur.

Xpress.az