Qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan uşaqları digərlərindən fərqləndirmək mümkündürmü?

Qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan uşaqların sağlamlıq vəziyyəti, inkişafı və gələcək xüsusiyyətləri ilə bağlı müxtəlif elmi araşdırmalar aparılıb. Bəzi tədqiqatlarda bu doğuş üsulu ilə astma, artıq çəki və bağırsaq mikrobiomundakı fərqlər arasında əlaqə olduğu bildirilsə də, bu nəticələr uşaqların hamısına şamil edilə bilməz.

Umnaja.ru nəşrinin məlumatına görə, qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan körpələrin vaginal yolla doğulan uşaqlardan fərqləndiyi iddia edilsə də, onların xarici görünüşünə və ya davranışına əsasən doğuş üsulunu müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan körpələr doğuş zamanı ananın doğum kanalındakı mikroorqanizmlərlə vaginal yolla doğulan uşaqlarla eyni şəkildə təmasda olmurlar. Bu, həyatın ilk dövrlərində bağırsaq mikrobiomunun formalaşmasına təsir göstərə bilər.

Bununla belə, qeysəriyyə ilə doğulan körpələrin bağırsaqlarının steril olması fikri düzgün deyil. Ana südü, ətraf mühit və digər amillər mikrobiomun inkişafında mühüm rol oynayır. Zaman keçdikcə uşaqların bağırsaq mikrobiomundakı fərqlər də dəyişə bilər.

Bəzi tədqiqatlarda qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğuş arasında astma və müəyyən tənəffüs problemlərinin yaranma ehtimalı ilə əlaqə müəyyən edilib. Bunun mümkün səbəblərindən biri doğuş zamanı ağciyərlərdəki mayenin xaric olunması prosesinin vaginal doğuşdan fərqli getməsidir.

Lakin bu əlaqə qeysəriyyə əməliyyatının mütləq astmaya səbəb olduğu anlamına gəlmir. Uşağın sağlamlığına genetik amillər, ailə tarixçəsi, ətraf mühit və digər faktorlar da təsir göstərir.

Bəzi müşahidə tədqiqatlarında qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan uşaqlarda sonrakı yaşlarda artıq çəki və piylənmə riskinin bir qədər yüksək ola biləcəyi göstərilib.

Heyvanlar üzərində aparılan təcrübələrdə də doğuş üsulu ilə çəki artımı və bağırsaq mikrobiomu arasında əlaqələr araşdırılıb. Bununla belə, heyvanlar üzərində əldə olunan nəticələri birbaşa insanlara aid etmək olmaz. Qeysəriyyə əməliyyatının uşaqlarda gələcək piylənməyə birbaşa səbəb olduğu elmi cəhətdən sübut edilməyib. Qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan bütün körpələrdə kəllədaxili təzyiqin yüksək olması fikri elmi baxımdan təsdiqlənməyib. Bu səbəbdən yalnız doğuş üsuluna görə uşağın nevroloji müayinələrə ehtiyacı olduğunu düşünmək düzgün deyil. Körpənin müayinələri pediatrın tövsiyələrinə və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun aparılmalıdır. Bəzi psixoloji nəzəriyyələrdə qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan uşaqların davranış xüsusiyyətləri ilə doğuş təcrübəsi arasında əlaqə qurulur. Lakin onların daha həssas, qərarsız və ya liderlik qabiliyyətindən məhrum olması barədə iddiaları təsdiqləyən etibarlı elmi sübutlar yoxdur.

Uşağın xarakteri və şəxsiyyətinin formalaşmasına genetika, ailə mühiti, tərbiyə, sosial münasibətlər və fərdi təcrübələr daxil olmaqla çoxsaylı amillər təsir edir. Fransalı mama-ginekoloq Mişel Odent doğuş zamanı oksitosin hormonunun rolunu vurğulayaraq qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan insanların emosional xüsusiyyətləri barədə mübahisəli fikirlər irəli sürüb. O, doğuş zamanı hormonal proseslərin gələcəkdə sevgi və bağlılıq hisslərinə təsir edə biləcəyini iddia edib.

Lakin qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan insanların sevgi hiss etmək qabiliyyətinin zəif olması və ya başqalarını sevə bilməməsi barədə elmi sübut yoxdur. Oksitosin sosial bağlılıqda iştirak etsə də, insanın emosional həyatını yalnız doğuş üsulu ilə izah etmək mümkün deyil.

Qeysəriyyə əməliyyatı ilə doğulan uşaqların bəzi sağlamlıq göstəriciləri və erkən inkişaf xüsusiyyətləri vaginal yolla doğulan uşaqlardan fərqlənə bilər. Ancaq bu fərqlər hər bir uşaqda müşahidə olunmur və onların gələcək xarakterini, intellektini və emosional qabiliyyətlərini əvvəlcədən müəyyən etmir.

Mütəxəssislərin yanaşmasına görə, uşağın sağlamlığını və inkişafını qiymətləndirərkən yalnız doğuş üsulunu deyil, onun ümumi vəziyyətini və fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almaq vacibdir.

Xpress.az