Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyur
2026-cı il martın 11-də keçirilən görüş Azərbaycan–Avropa İttifaqı (Aİ) münasibətlərinin strateji əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyib. Görüşdə siyasi dialoqun və praktiki əməkdaşlığın təhlükəsizlik, enerji və nəqliyyat sahələrində daha da dərinləşdirilməsi vurğulanıb. Bu, Azərbaycanın Cənubi Qafqazda mühüm regional oyunçu kimi rolunu gücləndirməklə yanaşı, Aİ üçün Qara dəniz, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionlarında sülh və dayanıqlı inkişafın təşviqində etibarlı tərəfdaş olduğunu göstərir.
Prezidentlərin birgə bəyanatında münasibətlərin qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və beynəlxalq hüquq prinsipləri əsasında qurulduğu bir daha təsdiqlənib. Bu yanaşma Azərbaycanın post-münaqişə siyasətinin, xüsusilə Ermənistanla sülh və regionun bərpası istiqamətində atdığı addımların beynəlxalq səviyyədə legitimliyini gücləndirir.
Yeni hərtərəfli ikitərəfli saziş üzrə aparılan danışıqlar və yenilənmiş Tərəfdaşlıq Prioritetləri Azərbaycan ilə Aİ arasında əməkdaşlığın hüquqi və institusional çərçivəsini möhkəmləndirməklə münasibətlərin daha dayanıqlı inkişafına xidmət edir.
Görüş zamanı Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinin bərpası, eləcə də mina ilə çirklənmə problemi xüsusi diqqət mərkəzində olub. Avropa İttifaqının humanitar mina təmizləmə sahəsində əsas donor kimi çıxış etməsi regionda sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasına beynəlxalq dəstəyin vacibliyini göstərir.
“Azerbaijan 2030” milli inkişaf proqramı isə ölkənin post-münaqişə dövründə dayanıqlı inkişaf modelinə çevrilməsini hədəfləyir. Bu proqram çərçivəsində ticarət, nəqliyyat, investisiya və təmiz enerji sahələrində Aİ ilə əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Prezidentlər Azərbaycanın regional nəqliyyat və ticarət dəhlizlərində, xüsusilə Orta Dəhlizdə oynadığı rolu da vurğulayıblar. Naxçıvan dəmir yolunun müasirləşdirilməsi və TRIPP layihəsinin icrasına Aİ-nin dəstəyi qeyd olunub. Avropa İttifaqının qiymətləndirməsinə görə, Zəngəzurdan keçəcək dəmir yolu xətti Bakı–Tbilisi–Qars marşrutundan ən azı 25 faiz daha sürətli olacaq. Bu marşrutda yük daşımalarının fasiləsiz həyata keçirilməsi üçün rəqəmsal sistemlər və “bir pəncərə” prinsipi tətbiq olunacaq.
Enerji sahəsində əməkdaşlıq da uzunmüddətli və strateji istiqamət kimi qiymətləndirilib. Azərbaycan Avropa üçün etibarlı enerji tərəfdaşı kimi Cənub Qaz Dəhlizi, bərpa olunan enerji və qarşılıqlı elektrik bağlantıları layihələrində mühüm rol oynayır.
Görüşdə Azərbaycanın Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun (WUF13) ev sahibliyi etməsi də xüsusi vurğulanıb. Bu tədbir Aİ ilə dayanıqlı şəhər inkişafı, iqlim siyasəti və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Eyni zamanda rəqəmsal transformasiya və süni intellekt mövzuları müzakirə edilərək Azərbaycanın innovasiya və rəqəmsal inkişaf potensialı ön plana çıxarılıb.
Tərəflər mütəşəkkil cinayətkarlıq, terrorizm, ekstremizm, insan alveri və qeyri-qanuni miqrasiya ilə mübarizə sahəsində əməkdaşlığın vacibliyini də qeyd ediblər. Bununla yanaşı, viza sadələşdirilməsi, təhsil, mədəniyyət və gənclər sahələrində əlaqələrin genişləndirilməsi sosial və mədəni diplomatiyanın əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.
Prezidentlər həmçinin İran və Ukrayna ətrafında baş verən son geosiyasi prosesləri də müzakirə ediblər. Bu müzakirələr Azərbaycanın Aİ üçün regional dialoq və geosiyasi tərəfdaş kimi əhəmiyyətini göstərir.
Beləliklə, Avropa İttifaqı Azərbaycana strateji tərəfdaş kimi uzunmüddətli investisiya və dəstək verməyə hazır olduğunu bir daha ifadə edib.
Milli Məclisin deputatı
Pərvanə Vəliyeva
