Çayın sahilində qazıntı aparılarkən qəbiristanlıq və çoxlu sayda qızıl əşya tapılıb
Fransanın Lamonzi-Saint-Martin şəhəri yaxınlığında aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı Roma dövrünə aid büst tipli dəfn yeri aşkar edilib. Qəbirdən ümumilikdə 22 qızıl əşya, eləcə də zəngin və diqqətlə yerləşdirilmiş digər məzar avadanlıqları tapılıb. Arxeoloqlar bu dəbdəbəli dəfnin Roma imperiyasının yüksək təbəqəsinə aid bir şəxsə məxsus olduğunu bildirirlər.
Fransanın Milli Profilaktik Arxeoloji Tədqiqatlar İnstitutu (INRAP) tərəfindən bölgədə aparılan işlər əslində Neolit və Orta əsrlərə aid yaşayış yerlərinin sənədləşdirilməsi məqsədi daşıyırdı. Lakin Dordogne çayının lil qatları altında təxminən 2 × 0,9 metr ölçülü həndəsi düzbucaqlı struktur aşkar edilib. İçərisində kömür, kül və yandırılmış sümüklər olan bu quruluş Roma dövrünə aid büst — yandırma mərasimindən sonra küllərin və qəbir əşyalarının birlikdə dəfn edildiyi məzar növü kimi müəyyən olunub.
İlkin aşkarat zamanı yalnız bir tunc sikkə və bir neçə sümük parçası tapılsa da, sistemli qazıntılar nəticəsində 487 müxtəlif artefakt müəyyən edilib. Onların böyük hissəsini yandırılmış sümük fraqmentləri, qalanını isə qızıl, keramika, şüşə və metal əşyalar təşkil edir.
22 qızıl əşyadan ibarət zəngin dəfn inventarı
Qəbirdə tapılan 22 qızıl artefakt dəfnin yüksək statuslu bir şəxsə aid olduğunu təsdiqləyir. Ən diqqətçəkənlər bunlardır:
Lentvari qızıl bilərzik
Şüşə formalı bulla tipli kulon – qədim Romada gənc kişilərin sosial status simvolu
Çəngəlşəkilli çərçivəli intaqlio üzük, yunan hərfləri ilə həkk olunmuş daşla birlikdə
Üzükdəki daşın qaya kristalı olduğu güman edilir. “Allallé” yazısı isə ya şəxsi işarə, ya da mərhumun ailə adı kimi yozulur. Yüksək temperaturdan əyrilsə də, üzüyün ustalıqla hazırlanması yüksək sosial statusun göstəricisidir.
Qızıl qrupuna həmçinin:
10 qızıl sikkə
Kiçik qızıl lövhəciklər və bəzək elementləri
daxildir. Alimlər lövhə parçalarının sikkə kisəsini və ya kiçik çantanı bəzəmək üçün istifadə edilmiş ola biləcəyini düşünürlər.
Qəbir əşyaları: şüşə qablar, keramika və kristallar
Qızıllarla yanaşı, digər dəyərli artefaktlar da tapılıb:
Kiçik, rəngsiz şüşə butulka
Zərif işlənmiş terra sigillata keramika qabı – ehtimal olunur ki, Montans emalatxanasında hazırlanıb
Almaz formalı kristal fraqmentlər – kremasiya mərasimində bəzək və ya rituallar üçün istifadə olunduğu düşünülür
Həmçinin qəbir divarından sallandığı təxmin edilən uzun bir dəmir parçası tapılıb. Arxeoloqlar onun at cilovu ola biləcəyini, bunun isə mərhumun statusu ilə bağlı simvolik məna daşıdığını ehtimal edirlər.
Roma elitasının dəfn adətlərinə nadir bir pəncərə
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, məzar yalnız bir dəfə istifadə olunub və içərisindəki əşyalar toxunulmamış vəziyyətdədir. Bu isə onu adeta vaxt kapsuluna çevirir.
Qızıl zinət əşyalarının, qiymətli keramikanın, şüşə qabların və metal avadanlıqların birlikdə tapılması burada dəfn edilmiş şəxsin Akvitaniya bölgəsində Roma elitasına mənsub, varlı və nüfuzlu bir şəxs olduğunu göstərir.
Aparılan və davam edən analizlər sayəsində yaxın zamanda aşağıdakı məlumatların dəqiqləşməsi gözlənilir:
Mərhumun cinsi və təxmini yaşı
Sağlamlıq vəziyyəti və xəstəlik izləri
Dövrün lüks istehlak nümunələri
Zərgərlik məmulatlarının mənşəyi və istehsal texnikası
