Yeni il ərəfəsində fırıldaqçıların əsas hədəfi kimlər olur?
Yeni il ərəfəsində yaranan təlaş təkcə adi vətəndaşları deyil, fırıldaqçıları da cəlb edir. Ruslar hədiyyə axtarmaqla, bayram planları qurmaqla məşğul olarkən, fırıldaqçılar bank kartlarını boşaltmaq üçün yeni sxemlər hazırlayırlar. MWS Cloud-un aparıcı informasiya təhlükəsizliyi mütəxəssisi İlona Kokova bayram günlərində ən çox tətbiq olunan beş fırıldaqçılıq üsulunu açıqlayıb.
Ən geniş yayılmış sxemlərdən biri — rəqəmsal bazarlardakı saxta endirimlər və “super aksiyalar”dır. Fırıldaqçılar yüksək gəlir və ya 90%-ə qədər endirim vəd edən saxta onlayn mağazalar yaradırlar. Digər bir üsul isə ödənilməmiş cərimələr və borclar barədə saxta bildirişlər göndərməkdir. Bu mesajlarda guya “rəsmi qurumlara” ödəniş etmək üçün keçid göstərilir.
Sosial şəbəkələrdə “Gizli Şaxta baba” tipli oyunlar da təhlükə yaradır. İstifadəçi hədiyyə almaq ümidi ilə keçidə kliklədikdə cihazına virus yüklənə bilər. Fırıldaqçılar həmçinin çatdırılma xidmətləri adından ikinci ödəniş tələb edən saxta mesajlardan istifadə edirlər.
Fırıldaqçılığın başqa bir forması tanışlıq tətbiqlərində gizlənir: təsirli hekayə danışan “bəy” və ya “xanım” qurbandan hədiyyə və ya səyahət üçün pul istəyir və sonra həm pul, həm də oğurlanmış şəxsi məlumatlarla birlikdə yoxa çıxır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, fırıldaqçılar insanların emosional vəziyyətindən ustalıqla istifadə edirlər. İ. Kokova bildirir:
“Dekabr ayında insanların diqqəti zəifləyir, emosiyalar isə artır. Fırıldaqçılar məhz bu vəziyyətdən yararlanırlar. Biz hədiyyələr seçdiyimiz və onların çatdırılmasını gözlədiyimiz vaxtda onlar məlumatlarımızı ələ keçirmək üçün ‘bayram’ sxemləri qururlar”.
Onun sözlərinə görə, bayramlardan əvvəl ən çox özünə güvənən və çox məşğul olan insanlar fırıldaqçıların qurbanına çevrilirlər — onlar linklərə tələsik basır, məlumatlarını paylaşır və “tapşırıqları” yerinə yetirirlər.
Psixoloq Rodion Çepalov “Svobodnaya Pressa”ya açıqlamasında fırıldaqçıların manipulyasiyalarının insan psixikasına təsirindən danışıb. O, saxta cərimələrin və digər təzyiq mesajlarının qavrayışımızı necə manipulyasiya etdiyini izah edib və Yeni il qabağı təlaş zamanı pul itirməmək üçün bir neçə tövsiyə verib.
Xpress.az
