Köhnə ənənələrdən gələn xəbərdarlıq: Evdə bu əşyaları saxlayın
Evdəki əşyalar, xüsusilə də uzun illər istifadə olunanlar, xalq inanclarına görə sadəcə məişət predmetləri sayılmır. Ənənəvi baxışlarda bu əşyalar mistik səbəblərdən deyil, evdə nizam-intizamın, rahatlığın və ailədaxili tarazlığın qorunması ilə əlaqələndirilirdi.
Bu mövzu müasir dövrdə daha az gündəmə gəlsə də, bir çox insan hələ də bəzi əşyaları, hətta ən yaxın adamlarına belə verməyə tərəddüd edir. Çünki inanclara görə, bu cür əşyaların evdən çıxması maddi rifaha və ailə harmoniyasına mənfi təsir göstərə bilər.
Köhnə evlərdə əşyalara xüsusi diqqət və hörmətlə yanaşılırdı. Bu münasibət xurafat qorxusundan deyil, əşyaların evin ümumi ab-havasına təsir göstərdiyinə olan inamdan irəli gəlirdi. İnanılırdı ki, əşyalar ailə mühitini, söhbətləri, qayğıları və sevincləri özündə toplayır. Buna görə də yaşlı nəsil xəbərdarlıq edirdi: hər şeyi düşünmədən əldən vermək olmaz.
Duz – davamlılığın simvolu
Evdəki duz sadəcə ədviyyat kimi deyil, sabitlik və dincliyin rəmzi kimi qəbul edilirdi. O, diqqətlə saxlanılır, tökülməsinə yol verilmirdi və demək olar ki, heç vaxt borc verilmirdi. İnanılırdı ki, duzun evdən çıxması ailə rahatlığını poza bilər. Ailədaxili mübahisə yarandıqda isə duz dəyişdirilir, lakin əldən-ələ ötürülmürdü.
Sancaqlar və iynələr
Sancaqlar və iynələr qədimdə qoruyucu vasitə hesab olunurdu. Xüsusilə uşaqlar üçün amulet kimi istifadə edilirdi. Bu əşyalar nə yad adamlardan alınar, nə də hədiyyə verilərdi. Bu gün də bir çox insan tikiş ləvazimatlarını evdən çıxarmamağa üstünlük verir, bunu izah etmək çətin olsa da, daxili rahatlıqla əlaqələndirir.
Süpürgə və ev səliqəsi
Xalq inanclarında süpürgə rifah və nizamla əlaqələndirilirdi. Zərurət olmadıqca evdən verilməzdi, çünki bunun uğuru və maliyyə sabitliyini “apara” biləcəyinə inanılırdı. Köhnə süpürgələr isə ehtiyatla və hörmətlə atılırdı.
Şəkər – bolluq və sevinc rəmzi
Duzdan fərqli olaraq, şəkər sevinc və qonaqpərvərlik simvolu sayılırdı. O, borc kimi deyil, xoş niyyətlə, pay kimi verilirdi. İnanılırdı ki, evdə şəkərin olması bayram ab-havasını qoruyur və yoxsulluqdan uzaq tutur.
Güzgülər və şəxsi məkan
Güzgülərə xüsusi ehtiyatla yanaşılırdı. Köhnə güzgülər başqalarına verilməzdi, çünki onların çoxlu xatirə və enerji saxladığına inanılırdı. Lazım olduqda isə güzgülər ehtiyatla və hörmətlə evdən çıxarılırdı.
Müasir psixoloqlar qeyd edirlər ki, bu cür qaydalar əslində şəxsi sərhədləri qorumağın bir forması idi. Müəyyən əşyaları paylaşmamaq insana təhlükəsizlik və nəzarət hissi verirdi. Bu səbəbdən bu yazılmamış qaydalar bu gün də bir çox insan tərəfindən, sadəcə daxili rahatlığa qulaq asaraq, qorunub saxlanılır.
Xpress.az
