Xpress.az
Bakı: 22°C

Bizi izləyin

Ana səhifə Dünya Kosmosdakı qorxunc “qışqırıq” səslərinin
Kosmosdakı qorxunc “qışqırıq” səslərinin
Dünya

Kosmosdakı qorxunc “qışqırıq” səslərinin SİRRİ AÇILDI

Xpress.az Redaksiyası 29.12.2025 21:19

Alimlər bir neçə onillik əvvəl kosmosdan qeydə alınan sirli rentgen siqnalının mənşəyini müəyyən ediblər. LiveScience.com saytının məlumatına görə, bu qeyri-adi siqnal bir ulduzun iki nəhəng qara dəlik arasında qalaraq məhv olması nəticəsində yaranıb.

Araşdırmalara əsasən, hadisə təxminən 3 milyard il əvvəl baş verib. Ulduz iki superkütləvi qara dəliyin güclü cazibə sahəsi arasında dartılaraq parçalanıb və nəticədə zəif, lakin qeyri-adi rentgen partlayışı meydana gəlib. Alimlər bu hadisənin indiyədək müşahidə edilən ən uzaq kosmik hadisələrdən biri ola biləcəyini bildirirlər.

Beynəlxalq astronomlar qrupu bu nəticələri The Innovation elmi jurnalında dərc olunan məqalədə açıqlayıb. Məqalədə ilk dəfə 1999-cu ildə aşkar edilən və XID 925 adı verilən dəyişkən rentgen parıltısının uzunmüddətli müşahidə nəticələri təqdim olunub. Qeyd olunur ki, həmin vaxtdan etibarən parıltının intensivliyi təxminən 40 dəfə azalıb.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu cür parıltılar adətən bir ulduzun superkütləvi qara dəlik tərəfindən parçalanması zamanı yaranır və “qabarma-çəkilmə pozuntuları” (TDE) adlanır. Lakin yeni araşdırma XID 925 hadisəsinin fərqli mexanizmlə baş verdiyini göstərir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, parıltı daha kiçik bir qara dəliyin digər qara dəliklə qarşılıqlı təsiri zamanı yaranıb. Bu proses akkresiya diskini pozaraq güclü enerji buraxılışına səbəb olub. Alimlərin fikrincə, bu hadisə ikili qara dəlik sistemində qeydə alınmış ən uzaq belə hadisə ola bilər və gənc qalaktikalarda qara dəliklərin və ulduzların qarşılıqlı təsirini öyrənmək üçün nadir imkan yaradır.

 Xpress.az 

Paylaş:

Oxşar Xəbərlər

Populyar Xəbərlər

Xəbər Lenti

Xəbər Bülleteni

Ən son xəbərləri email ünvanınıza göndərək