Kanadalı alimlər xəbərdarlıq edir: Plastik qablarda su içmək qlobal sağlamlıq üçün risk yarada bilər
Konkordiya Universitetinin kanadalı alimləri plastik butulkalarda olan suyun müntəzəm istifadəsinin potensial təhlükələrini göstərən araşdırmanın nəticələrini açıqlayıblar. Tədqiqat nəticələrinə görə, kran suyu içən insanlarla müqayisədə butulka suyuna üstünlük verənlərin orqanizmində mikroplastik hissəciklərin (MPH) səviyyəsi xeyli yüksəkdir.
Alimlərin hesablamalarına əsasən, plastik butulkada su içmək bir insanın ildə qəbul etdiyi mikroplastiklərin sayını təxminən 90 min hissəcik artırır. Bu göstərici qlobal sağlamlıq baxımından ciddi narahatlıq doğurur.
Araşdırmanın müəlliflərindən biri, doktor Sara Sajedi 140-dan çox elmi məqalənin təhlili əsasında bildirib ki, orta statistik insan qida və içkilər vasitəsilə ildə 39–52 min arası mikroplastik hissəcik qəbul edir. Lakin butulka suyunun müntəzəm istehlakı bu rəqəmi əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldir və sağlamlıq üçün potensial riskləri artırır.
Mikroplastiklər ölçüsü bir neçə mikrometrdən beş millimetrə qədər olan xırda plastik hissəciklərdir. Onlar plastik qabların istehsalı, daşınması, istifadəsi və parçalanması zamanı yaranır. Bu hissəciklər həzm sistemi, tənəffüs yolları və qan dövranı vasitəsilə orqanizmə daxil ola, daha sonra isə müxtəlif toxuma və orqanlarda toplanaraq qalıcı ola bilər.
Elmi dairələrdə mikroplastiklərin iltihabi prosesləri gücləndirə biləcəyi, hormonal balansı poza biləcəyi, reproduktiv sistemə və sinir toxumasına mənfi təsir göstərə biləcəyi, eləcə də xərçəng riskini artıra biləcəyi ehtimalları irəli sürülür.
Bununla belə, problemin miqyasına baxmayaraq, mikroplastiklərin insan orqanizminə uzunmüddətli təsirləri hələ də tam öyrənilməyib. Bu, mövcud tədqiqatların məhdudluğu və bioloji nümunələrdə mikroplastiklərin ölçülməsi üçün vahid metodların olmaması ilə izah olunur. Lakin plasentada mikroplastik hissəciklərin aşkar edilməsi tibb və ətraf mühit üzrə mütəxəssislər arasında ciddi narahatlıq yaradıb və bu sahədə daha geniş araşdırmalara ehtiyac olduğunu göstərir.
