Ən çox yeyilən, amma riskli tərəvəzin adı AÇIQLANDI
Çuğundurun gizli riskləri: faydalı tərəvəz nə zaman təhlükəyə çevrilir?
Çuğundur uzun illərdir Rusiya mətbəxində əsas tərəvəzlərdən biri sayılır. Borş, vineqret və digər ənənəvi yeməklərin ayrılmaz hissəsi olan bu kök tərəvəz vitamin mənbəyi kimi tanınır. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, çuğundurun zəngin rəngi və şirin dadı bəzi insanlar üçün sağlamlıq riski yaradan maddələri də gizlədir.
Oksalatlar və böyrəklər üçün təhlükə
Çuğundur oksalik turşusu duzları — oksalatlarla zəngindir. Bu maddələr sidik yollarında çökərək böyrək daşlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə oksalat tipli daşlardan əziyyət çəkən şəxslər üçün hətta az miqdarda çiy çuğundur belə xəstəliyin təkrarlanma riskini artırır. Bişirmə zamanı oksalatların bir hissəsi bulyona keçir, lakin tam yox olmur və məhsul yenə də riskli qalır.
Qan şəkərinə təsiri
Bu tərəvəz sadə şəkərlər və nişasta ilə zəngindir, bu da qanda qlükoza səviyyəsinin sürətlə yüksəlməsinə səbəb olur. Nəticədə mədəaltı vəzi yüklənir. Prediabet və diabet xəstələri üçün bu xüsusilə təhlükəlidir. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, çiy çuğundurdan hazırlanan salatlar müntəzəm istifadə edildikdə şəkər balansını poza bilər.
Mədə-bağırsaq sisteminə təsiri
Çuğundur şirəsindəki üzvi turşular və fermentlər mədə selikli qişasını qıcıqlandıra bilər. Qastrit, xora və ya yüksək turşuluqdan əziyyət çəkənlərdə ağrılar və diskomfort yarana bilər. Təzə çuğundur həmçinin fruktanlar adlanan mürəkkəb şəkərlər səbəbindən köp, qaz və ishala yol aça bilər. Qıcıqlanmış bağırsaq sindromu olan insanlarda bu əlamətlər xüsusilə güclü olur.
Orqanizmə digər təsirləri
Çuğundurun həddindən artıq istifadəsi sidiyin və nəcisin qırmızımtıl rəng almasına səbəb ola bilər. Bu hal təhlükəli olmasa da, daxili qanaxma şübhəsi yarada bilər. Bundan əlavə, bəzi tədqiqatlar çuğundurun artıq miqdarda qəbulunun sidik turşularının yığılmasına və podaqra riskinin artmasına səbəb ola biləcəyini göstərir.
Uşaqlar və risk qrupunda olanlar üçün məhdudiyyətlər
12 yaşdan kiçik uşaqlara çiy çuğundur verilməsi tövsiyə edilmir, çünki onların həzm sistemi kobud lifləri tam mənimsəyə bilmir. Qırmızı rəngli məhsullara qarşı həssaslığı olan insanlarda allergik reaksiyalar yarana bilər. Böyrək çatışmazlığı, kolit, aşağı təzyiq və öd yolları problemləri olan şəxslər isə bu tərəvəzdən mümkün qədər uzaq durmalıdırlar. Hamilə qadınlara da çuğunduru az miqdarda istehlak etmək tövsiyə olunur.
Bişirmə riski azaldır, amma tam aradan qaldırmır
Maraqlı fakt odur ki, bişirmə zamanı çuğundur oksalatların təxminən 30 faizini itirir. Lakin qan təzyiqinə təsir edən nitratlar əsasən qalır. Buna görə də mütəxəssislər çuğunduru yalnız bişmiş halda və az miqdarda qəbul etməyi məsləhət görürlər.
Çuğundur ölçülü şəkildə və düzgün hazırlanaraq istehlak edildikdə faydalı ola bilər. Lakin risk qrupunda olan insanlar üçün bu tanış tərəvəz gizli təhlükəyə çevrilə bilər. Həkim məsləhəti almaq və porsiyaları məhdudlaşdırmaq sağlamlığa zərər vermədən bu məhsuldan faydalanmağın ən doğru yoludur.
Xpress.az
