Uğursuz siyasət, təsir və MÖVCUDLUQ ALƏTİ:

“Avropa İttifaqı (Aİ) Ermənistandakı Monitorinq Missiyasına yeni rəhbər təyin edib. Missiyanın yeni rəhbəri, Mark Ritterin yerinə finlandiyalı keçmiş polis əməkdaşı Satu Koivu təyin olunub. Bu təyinat Azərbaycanla Ermənistan arasında olan pozitiv dinamika fonunda baş verib”.

Xpress.az xəbər verir ki, bu barədə Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədr müavini Nigar Arpadarai bildirib.

O, ABŞ-nin Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin Ermənistana və Azərbaycana son səfərini xatırladıb. Qeyd edib ki, bu səfər həm də sürətlə irəliləyən sülh gündəliyinə həsr olunub və belə bir fonda Aİ-nin yeni təyinatı suallar doğurur: “Bir neçə gün əvvəl Azərbaycan QHT-lərinin nümayəndə heyəti Ermənistana səfər edib və formal olaraq quru sərhədini adi vətəndaşlar kimi keçib. Azərbaycandan Ermənistana ticarət və tranzit imkanlarının genişlənməsi davam edir. Prezident İlham Əliyev Münhendə bildirib ki, sülh müqaviləsinin imzalanmasına yeganə maneə 1990-cı illərə aid Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının qalmasıdır. Açıq mənbələrə görə, Ermənistan hökuməti həmin konstitusiyaya dəyişiklik etməyə hazırlaşır. Yəni söhbət tam və müsbət bir sülh prosesindən gedir. Belə olan halda, Aİ Ermənistan və Azərbaycanın nəhayət 30 illik münaqişəni geridə qoymasından məmnunluğunu ifadə etməli, sərhəd missiyasını bağlamalı və fəaliyyətini dayandırmalıdır. Çünki artıq buna ehtiyac yoxdur və onun mövcudluğu relikt və anaxronizm təsiri bağışlayır”.

Millət vəkilinin sözlərinə görə, rəsmi Brüssel münaqişənin həllində heç bir müsbət rol oynamayıb: “Bu baxımdan, missiya Aİ-nin tez bir zamanda unutmaq istəyə biləcəyi bir tarix səhifəsinə çevrilməlidir. Lakin bu baş vermir. Əksinə, yeni rəhbər təyin olunur. Missiya ilə bağlı suala cavab olaraq artıq sabiq rəhbər Ritter bildirib ki, 2027-ci ildən sonrakı müddətin uzadılması məsələsi müzakirə mərhələsində deyil. Bu isə iki cür yozula bilər. Bir daha görünür ki, sözügedən missiya sülh aləti deyil. Çünki o, sülhə nə birbaşa, nə də dolayısı ilə kömək edir. Missiya daha çox təsir və mövcudluq aləti, həmçinin açıq şəkildə kəşfiyyat xarakterli mexanizm kimi çıxış edir”.

N.Arpadarai vurğulayıb ki, Azərbaycan tərəfi Missiyanı “görməməzlikdən gəlmək” mövqeyi tutur: “Böyük sülh məsələlərinin həll olunduğu bir şəraitdə bu, əsaslandırılmış yanaşmadır. Karvan yoluna davam edir. Üstəlik, missiya Ermənistan ərazisində yerləşir və bu, onun problemidir. Diplomatik gündəlikdə olduğu kimi, qeyri-rəsmi danışıqlar çərçivəsində Ermənistan tərəfinin missiyanı uzatmamaq vədi verməsi də istisna deyil. Bu barədə yalnız danışıqlar aparan tərəflər məlumatlıdır və məsələ sülh üçün kritik əhəmiyyət daşımadığından, bu cür detalları ictimaiyyətə açıqlamaq üçün ciddi səbəb görmürəm. Amma, missiyanın mövcudluğu Aİ-nin hazırkı formada olan sülh gündəliyini qəbul etmədiyinin göstəricisidir. Çünki o, ilk növbədə Ermənistana təsir imkanlarının azalması riskini görür”.

Deputatın qənaətincə, həm Aİ, həm də Ermənistan bu missiyanı artıq ehtiyac olmadığı üçün bağlamalı və bununla da sülhə dəstək nümayiş etdirməlidirlər: “Vaxtilə Aİ, Avropa Şurası və Avropa Parlamenti regionumuzda sülh şanslarına ciddi zərər vurublar. Bu addım isə bir növ “səhifəni çevirmək” və köhnə, uğursuz siyasətdən simvolik imtina etmək olardı”.

Ərturan İSMAYIL