Dünyada ən çox insan ölümünə səbəb olan canlılar
“Our World in Data” məlumat bazasının təqdim etdiyi statistikaya görə, dünyada ən çox insan ölümünə səbəb olan canlıların reytinqi hazırlanıb. Siyahı göstərir ki, xəstəlik daşıyan kiçik həşəratlar insan həyatı üçün iri yırtıcılardan daha böyük təhlükə yaradır.
Modern.az-ın məlumatına görə, statistikaya görə, ağcaqanadlar malyariya, denqe və sarı qızdırma kimi xəstəlikləri yaymaqla hər il təxminən 760 min insanın ölümünə səbəb olur.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, təkcə malyariya 2022-ci ildə təxminən 600 min insanın ölümünə səbəb olub və ən böyük ziyan Nigeriya və Konqo Demokratik Respublikası da daxil olmaqla Afrika ölkələrinə dəyib.
İkinci yerdə isə insan fəaliyyəti ilə əlaqəli ölüm səbəbləri, xüsusilə hər il baş verən yüz minlərlə qətl hadisəsi qərarlaşıb. Qiymətləndirmələrə əsasən, kral kobrası və Avstraliya pələng ilanı da daxil olmaqla müxtəlif ilan növləri ildə təxminən 100 min insanın ölümünə səbəb olur və bu göstərici ilə siyahıda xeyli geridə qalır.
Hətta dünyanın ən geniş yayılmış heyvanlarından biri olan itlər də hər il təxminən 40 min insanın ölümünə səbəb olur. Bu halların böyük əksəriyyəti, əsasən peyvəndə çıxışın məhdud olduğu bölgələrdə yayılan və qarşısı alına bilən quduzluq xəstəliyi ilə əlaqədardır.
Şirin su ilbizləri, mığmığalar və taxtabitilər də ölümcül xəstəliklərin yayılmasında mühüm rol oynayır və xüsusilə tibbi yardıma çıxışın məhdud olduğu aşağı gəlirli bölgələrə daha ciddi təsir göstərir. Bu orqanizmlər şistosomoz, leyşmanioz və Şaqas xəstəliyi kimi infeksiyaları yayır. Həmin xəstəliklərin bir çoxunun qarşısını almaq və ya onları müalicə etmək mümkün olsa da, lazımi dərman və tibbi xidmət olmadıqda onlar hələ də ölümcül təhlükə olaraq qalır.
Geniş yayılmış təsəvvürün əksinə olaraq, iri heyvanlar kiçik canlılarla müqayisədə daha az təhlükə yaradır. Hətta əqrəb və ilan kimi təhlükəli hesab edilən canlılar belə, həşərat və parazitlərin yaydığı xəstəlik törədicilərindən daha az ölümə səbəb olur.
