Lahıcın dini və milli mənsubiyyəti
Azərbaycan mədəniyyətinin və tarixinin zəngin ocaqlarından biri olan Lahıc həm maddi, həm də mənəvi irsi ilə seçilən unikal yaşayış məskənidir. Bu qədim məskən əsrlər boyu özünün xüsusi etnik, dini və mədəni kimliyini qoruyub saxlamışdır.
Lahıcın dini və milli mənsubiyyəti məsələsi onun tarixi inkişafı, sosial mədəni strukturunu və etnik yaddaşını anlamaq üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Lahıc əhalisinin əsasını tatlar təşkil edir. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində məskunlaşmış, lakin Lahıc bu xalqın mədəniyyətini, ənənələrini qoruyub saxladığı əsas mərkəzlərdən biri olmuşdur. Lahıc tatları gündəlik həyatlarında Azərbaycan dili ilə yanaşı, öz ana dillərini-tat dilinidə işlətmişlər və bu gündə işdədirlər.
Əhalinin dini mənsubiyyəti islamla bağlıdır. Tarixi mənbələrə görə Lahıc sakinləri VIII əsrdən etibarən islam dinini qəbul etmişlər. Burada dini həyat əsasən şiə məzhəbi üzərində qurulmuşdur. Lakin burada sufi ənənələrinində təsiri olmuş, müxtəlif dini ocaqlar və inanclar fəaliyyət göstərmişdir. Lahıcda dini və milli mənsubiyyət qarşılıqlı tərzdə formalaşmışdır.
İslam dini tatların milli kimliyini formalaşdırılmasında əsas mənəvi dayaqlardan biri olmuş, eyni zamanda onların etnik – mədəni xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamağa şərait yaratmışdır. Sufi təsvirləri Lahıc əhalisinin milli mənsubiyyətini daha da gücləndirmişdir.
Milli baxımdan tatların mədəniyyətini, dini baxımdan isə islamın şiə məzhəbini əks etdirən bu məkan Azərbaycan multikulturalizminin canlı nümunələrindən biridir. Lahıc sakinləri əsrlər boyu həm milli kimliklərini, həm də dini ənənələrini qoruyaraq nəsildən nəslə ötürmüşlər. Bu isə Lahıcın yalniz regional deyil,ümumazərbaycan mədəniyyətində xüsusi mövqeyə sahib olmasına səbəb olmuşdur.
Ağaməşədi ƏLİYEV
“Lahıc” Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunun elmi işçisi
