Doğum tarixiniz xarakterinizi necə formalaşdırır? – Psixoloq AÇIQLADI
Bir çox valideyn eyni ailədə, eyni şəraitdə böyüyən uşaqların niyə bir-birindən bu qədər fərqli xarakterə malik olduğunu düşünür. Psixoloqlar hesab edirlər ki, bunun səbəblərindən biri ailədə uşağın doğum ardıcıllığı ola bilər.
Fərdi psixologiyanın banisi Alfred Adlerin fikrincə, ailədə eyni mövqedə olan uşaqlar, fərqli ailələrdə böyüsələr belə, çox vaxt oxşar davranış və xarakter xüsusiyyətləri nümayiş etdirirlər. Burada söhbət təkcə davranış qaydalarından deyil, həm də insanın dünyanı necə qəbul etməsindən, özünə və ətrafdakılara münasibətindən gedir.
İlk övladlar: Məsuliyyət və liderlik
Psixoloqların fikrincə, ilk övladlar erkən yaşlardan məsuliyyət hissi formalaşdırırlar. Ailəyə ikinci uşağın gəlməsi ilə onlar valideyn diqqətini bölüşməli olur və bu, onları daha intizamlı, qaydalara bağlı və liderlik xüsusiyyətlərinə malik olmağa sövq edə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ilk övladlar çox vaxt həm özlərinə, həm də ətrafdakılara qarşı yüksək tələblər irəli sürürlər. Bəzi araşdırmalarda dünya liderlərinin əhəmiyyətli hissəsinin ailənin ilk övladı olduğu qeyd edilir.
Ortancıl uşaqlar: Uzlaşmağı bacaranlar
Ortancıl uşaqlar adətən böyük və kiçik bacı-qardaşları arasında öz yerlərini tapmağa çalışırlar. Bu səbəbdən onlar çevik düşüncə tərzi inkişaf etdirir, ünsiyyət və danışıqlar aparmaq bacarıqlarını erkən yaşlardan mənimsəyirlər.
Psixoloqlar hesab edirlər ki, ortancıl uşaqlar münaqişələrin həllində və müxtəlif insanlar arasında ortaq məxrəc tapmaqda daha uğurlu ola bilərlər.
Kiçik uşaqlar: Yaradıcılıq və sərbəstlik
Ailənin ən kiçik övladları adətən daha az nəzarət altında böyüyür və onlara daha çox sərbəstlik verilir. Bu isə yaradıcılığın və fərqli düşüncə tərzinin inkişafına şərait yarada bilər.
Bununla yanaşı, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bəzi hallarda kiçik övladlar məsuliyyət götürməkdə daha tərəddüdlü ola bilərlər.
Ailənin tək övladı
Ailədə tək böyüyən uşaqlar isə həm böyük, həm də kiçik övladlara xas xüsusiyyətləri özlərində birləşdirə bilərlər. Onlar böyüklərlə ünsiyyətdə olduqları üçün erkən yaşlardan müstəqilləşir və yüksək nailiyyətlərə can atmağa meyilli olurlar.
Eyni zamanda, daim diqqət mərkəzində böyümələri onların şəxsiyyətinin formalaşmasına da təsir göstərə bilər.
Doğum ardıcıllığı taleyi müəyyən edirmi?
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, doğum ardıcıllığı insanın taleyini və ya xarakterini tam müəyyən etmir. Bu amil şəxsiyyətin formalaşmasına təsir edə bilən çoxsaylı faktorlardan yalnız biridir. Tərbiyə, ailə mühiti, sosial münasibətlər və fərdi həyat təcrübəsi də insanın xarakterinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Xpress.az