Bəxtiyar Vahabzadənin doğum günüdür
Azərbaycan ədəbiyyatında elə sənətkarlar var ki, onların adı yalnız yaradıcılığı ilə deyil, bütöv bir xalqın taleyi, yaddaşı və mənəvi dünyası ilə yanaşı çəkilir. Bəxtiyar Vahabzadə də məhz belə sənətkarlardandır. Onun adı Azərbaycan poeziyasının qüdrəti, milli düşüncənin oyanışı, ana dilinə bağlılıq və azadlıq ideyaları ilə qoşa səslənir.
Bu gün Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin anadan olmasının 101-ci ildönümüdür. Aradan illər keçsə də, onun sözləri köhnəlmir, əksinə, hər yeni nəsildə başqa bir məna qazanır. Çünki Bəxtiyarın poeziyası yalnız bir dövrün deyil, xalqın əbədi duyğularının poeziyasıdır.
Bəxtiyar Vahabzadə ömrü boyu Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dəyərlərini qorumağı, tarixini yaşatmağı və gələcək nəsillərə çatdırmağı özünün müqəddəs missiyası hesab edib. Onun yaradıcılığında Vətən, millət, ana dili, azadlıq, istiqlal, ədalət və insan ləyaqəti bir-birindən ayrılmaz anlayışlardır.
Bir şeirə sığmayan Vətən sevgisi
Bəxtiyar Vahabzadənin yaradıcılığının ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun xalqın taleyinə biganə qalmaması idi. O, şair kimi yalnız gözəllikdən danışmadı, həm də ağrıdan, ədalətsizlikdən, bölünmüş talelərdən və azadlıq arzusundan yazdı.
1959-cu ildə qələmə aldığı “Gülüstan” poeması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şair Azərbaycanın parçalanmış taleyini poetik dillə ifadə etməklə, milli yaddaşın dərin qatlarına toxundu. Əsər sadəcə tarixi hadisənin təsviri deyildi; o, bütöv bir xalqın birlik və azadlıq istəyinin bədii ifadəsinə çevrildi.
Bəxtiyar Vahabzadə üçün Vətən sadəcə coğrafi məkan deyildi. Vətən onun üçün ana dilində, xalqın yaddaşında, milli adət-ənənələrində, tarixində və mənəvi dəyərlərində yaşayan müqəddəs bir məfhum idi.
Ana dili – xalqın varlıq sənədi
Bəxtiyar Vahabzadənin yaradıcılığında ana dili mövzusu xüsusi yer tutur. Şair dilə yalnız ünsiyyət vasitəsi kimi deyil, xalqın milli kimliyinin əsas dayaqlarından biri kimi baxırdı.
Onun düşüncəsinə görə, dil keçmişlə gələcək arasında qurulan mənəvi körpüdür. Babaların sözünü nəvələrə çatdıran, xalqın tarixini və yaddaşını yaşadan ən böyük xəzinədir.
Bu səbəbdən Bəxtiyarın ana dili haqqında yazdıqları bu gün də öz aktuallığını qoruyur. Çünki qloballaşan dünyada milli kimliyi qorumağın yollarından biri də doğma dilə sahib çıxmaqdır. Şairin bu mövzudakı əsərləri gənc nəsli öz dilinə, tarixinə və milli mənsubiyyətinə daha dərindən bağlanmağa çağırır.
Şair olmaqla yanaşı, alim olmaq
Bəxtiyar Vahabzadənin böyüklüyü yalnız şairliyində deyildi. O, Azərbaycan filologiya elminin inkişafına da mühüm töhfələr verən alim və pedaqoq idi.
Uzun illər Bakı Dövlət Universitetində professor kimi fəaliyyət göstərən sənətkar çoxsaylı tələbələrin yetişməsində iştirak edib. 1951-ci ildə “Səməd Vurğunun lirikası” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını, 1964-cü ildə isə “Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılığı” mövzusunda doktorluq işini müdafiə edib.
1980-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2000-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilməsi onun elm qarşısındakı xidmətlərinin göstəricisidir.
Onun 70-dən artıq şeir kitabı, monoqrafiyaları, elmi-publisistik əsərləri və yüzlərlə məqaləsi Bəxtiyar Vahabzadənin söz sənətində olduğu qədər elm aləmində də böyük iz qoyduğunu göstərir.
“Şəhidlər” – xalqın yaddaşına yazılan misralar
Bəxtiyar Vahabzadənin yaradıcılığında azadlıq və istiqlal mövzusu xüsusi yer tutur. O, müstəqillik ideyasını yalnız arzulamır, bu ideyanın uğrunda mübarizənin mənəvi yükünü də daşıyırdı.
20 Yanvar faciəsi isə şairin yaradıcılığında dərin iz buraxdı. Onun “Şəhidlər” poeması xalqımızın yaşadığı faciəni, şəhidlərin qəhrəmanlığını və azadlıq uğrunda mübarizənin müqəddəsliyini ifadə edən möhtəşəm əsərlərdən birinə çevrildi.
Bu əsər Bəxtiyar Vahabzadənin şairdən daha artıq olduğunu bir daha göstərdi. O, xalqının ağrısını öz ağrısı, sevincini öz sevinci bilən və sözünü xalqının səsinə çevirən sənətkar idi.
Tarixdən səhnəyə, səhnədən yaddaşa
Bəxtiyar Vahabzadə dram yaradıcılığı ilə də Azərbaycan mədəniyyətinə mühüm töhfələr verib. Onun tarixi və müasir mövzulu pyesləri teatr səhnələrində tamaşaya qoyularaq geniş tamaşaçı auditoriyasının rəğbətini qazanıb.
Şairin 20-dən artıq irihəcmli poemasında olduğu kimi, dram əsərlərində də əsas məqsəd yalnız hadisəni danışmaq deyildi. O, tarixə baxaraq bu günün insanını düşündürür, keçmişdən dərs almağa və milli yaddaşı qorumağa çağırırdı.
Bəxtiyar Vahabzadə niyə unudulmur?
Çünki o, öz dövrünün deyil, xalqının şairi idi.
Onun yaradıcılığında Azərbaycanın dünəni, bu günü və gələcəyi bir-biri ilə qovuşur. O, tarixi yazarkən gələcəyi düşünür, azadlıqdan danışarkən məsuliyyəti xatırladır, ana dilini tərənnüm edərkən milli kimliyin əhəmiyyətini önə çəkirdi.
Bəxtiyar Vahabzadənin həyat yolu asan olmayıb. O, zamanın ziddiyyətləri, təzyiqləri və çətinlikləri qarşısında öz mövqeyini qoruyub. Sözünü deməkdən çəkinməyib, inandığı həqiqətlərdən geri çəkilməyib.
Bəlkə də onun ölməzliyinin sirri məhz bundadır: Bəxtiyar Vahabzadə xalqının danışdığı dili danışdı, xalqının duyduğu hissləri duydu, xalqının ağrılarını yazdı və xalqının arzularına söz verdi.
Bu gün onun misraları yenə səslənir. Gənclər onun şeirlərini oxuyur, səhnələrdə əsərləri canlanır, alimlər yaradıcılığını araşdırır, oxucular isə hər dəfə onun misralarında özündən bir parça tapır.
101 il əvvəl dünyaya gələn Bəxtiyar Vahabzadə bu gün də bizimlədir – kitablarımızda, yaddaşımızda, dilimizdə və milli düşüncəmizdə.
Şeirin Bəxtiyarı artıq bir insan ömrünə sığmır. O, Azərbaycanın Bəxtiyarına çevrilib.
