Əlimdə səbət, qarşımdakı çay kolları – Lənkəranda yığıcı oldum -REPORTAJ +FOTO/VİDEO
Lənkərana gedəndə adamı ilk qarşılayan çayın qoxusu olmur. Əvvəlcə yaşıllıq, rütubətli hava, torpağın özünəməxsus qoxusu və hər tərəfə yayılan sakitlik diqqət çəkir. Amma bir az irəliləyib çay plantasiyasına daxil olanda bu mənzərənin içində başqa bir hekayənin başladığını hiss edirsən.
Dövlət Turizm Agentliyinin dəstəyi ilə Lənkərandakı çay plantasiyalarından birində olduq. Bu dəfə məqsədimiz sadəcə gəzmək, şəkil çəkmək və çay plantasiyasına kənardan baxmaq deyildi. Çayın torpaqdan süfrəmizə qədər keçdiyi yolun ilk mərhələsini özümüz yaşamaq istədik.
Bunun üçün çay yığanların geyindiyi xüsusi iş paltarını geyindik və plantasiyaya endik.
Bir neçə dəqiqə əvvəl əlimizdə kamera olan biz artıq çay kollarının arasında dayanmışdıq. Qarşımızda isə gündəlik olaraq bu işi görən insanlar vardı.
İlk baxışda asan görünür...
Çay yığmaq kənardan çox sadə görünür. Kollara yaxınlaşırsan, yarpaqları dərirsən və səbətə yığırsan. Amma işə başlayanda anlayırsan ki, məsələ yalnız yarpaq dərməkdən ibarət deyil.
Hansı yarpağın seçiləcəyinə diqqət etmək lazımdır. Əlinin hərəkəti sürətli, amma eyni zamanda ehtiyatlı olmalıdır. Çünki çay kolunun hər yarpağını dərmək olmaz.
Biz də yığıcıların hərəkətlərini izləyib işə başladıq.
Əvvəlcə bir qədər ehtiyatlı davranırdıq. Yarpağı seçir, sonra dərirdik. Bir müddət keçdikdən sonra əlimiz işə alışmağa başladı. Amma peşəkar yığıcılarla aramızdakı fərq dərhal hiss olunurdu. Onlar bizim üçün bir-bir seçilən yarpaqları sanki gözucu ilə müəyyən edir, əlləri isə çox daha sürətli hərəkət edirdi.
Mən isə bir müddət sonra özümü həqiqətən də çay yığıcısı kimi hiss etməyə başladım.
Çayın əsl zəhməti burada başlayır
Plantasiyada olduğumuz müddətdə ən çox düşündüyümüz məsələ bu oldu: hər gün evdə içdiyimiz bir fincan çayın arxasında nə qədər zəhmət var?
Adətən çay deyəndə ağlımıza stəkan, isti su, bəzən də limon və ya mürəbbə gəlir. Burada isə həmin fincanın hekayəsinin tamam başqa yerdən – torpaqdan və çay kolundan başladığını görürsən.
Günəş altında, bəzən isti və rütubətli havada saatlarla işləyən insanların əməyini yaxından görmək bu işi əvvəlkindən fərqli göstərir.
Əlimdə topladığım çay yarpaqlarına baxanda düşünürdüm ki, bunlar hələ çay deyil. Qarşıda onları çeşidləmə, emal və digər mərhələlər gözləyir. Bizim süfrəmizə gəlib çıxanadək bu kiçik yaşıl yarpaqlar uzun bir yol keçir.
Plantasiyada bir müddət işləyəndən sonra yorğunluğu hiss etməyə başladıq. Halbuki bizim üçün bu, qısa bir təcrübə idi.
Yanımızda işləyən yığıcılar isə öz işlərini davam etdirirdilər.
Onların üzündə bu işə öyrəşmiş insanların sakitliyi vardı. Bizim üçün maraqlı və fərqli görünən proses onlar üçün adi iş gününün bir hissəsidir.
Elə burada reportajın ən səmimi məqamlarından birini yaşadım. Çay yarpaqlarını toplamaq üçün əyildikcə bu işin sadəcə texniki tərəfini deyil, onun arxasındakı insan zəhmətini də hiss edirsən.
Bəzən hansısa məhsulu qiymətinə görə dəyərləndiririk. Amma onun arxasında kimin, necə və nə qədər işlədiyini düşünmürük.
Lənkəran plantasiyasında bunu düşünməyə vaxtın olur.
Plantasiyadan çıxanda əlimizdə bir ovuc çay yarpağı vardı.
Amma həmin yarpaqlara artıq bir qədər fərqli baxırdıq.
Çünki az əvvəl onların toplandığı yerdə olmuş, əlimizlə yarpaq dərmiş, bu işin nə qədər diqqət və zəhmət tələb etdiyini özümüz sınamışdıq.
Bəlkə də reportajın ən maraqlı tərəfi elə budur – bəzi şeyləri haqqında yazmaq üçün onları bir dəfə də olsa yaşamaq lazımdır.
Lənkəran plantasiyasında çay yığmaq bizim üçün bir günlük təcrübə idi. Burada çalışan insanlar üçün isə bu, hər gün davam edən zəhmətdir.
Və günün sonunda bir fincan çaya baxanda artıq yalnız onun dadını deyil, arxasındakı əlləri də düşünürsən.
Çünki bir fincan çayın hekayəsi stəkanda yox, Lənkəranın yaşıl plantasiyalarında başlayır.
