Avropada evdə ayaqqabı geyinməyin ƏSL SƏBƏBİ AÇIQLANIB
Evə girərkən ayaqqabıları çıxarmaq və ya geyinmək vərdişi mədəniyyətlər arasında ciddi fərqlilik göstərir. Türkiyədə qapıdan girən kimi ayaqqabıları çıxarmaq adət halını almışkən, bir çox Avropa ölkələrində evdə ayaqqabı geyinmək normal qarşılanır. İngiltərə, İspaniya, Fransa və İtaliyada isə qonaqdan ayaqqabı çıxarmasını xahiş etmək həm qeyri-adi, həm də müəyyən hallarda kobudluq sayılır.
Mədəni fərqin tarixi kökləri
Evdə ayaqqabı çıxarmaq ənənəsi, ilkin olaraq ibadət yerlərində meydana gəlib. Müsəlman və Buddist cəmiyyətlərində ayaqqabıları ibadət yerinə girməzdən əvvəl çıxarmaq uzun əsrlər boyu tətbiq olunub. Bu vərdiş tədricən gündəlik həyatda da yer alaraq ev mədəniyyətinə çevrilib.
Araşdırmalar göstərir ki, bu yalnız müəyyən dinlərə xas deyil. Məsələn, xristianların üstünlük təşkil etdiyi Ukrayna və Rusiyada da evdə ayaqqabı geyinməmək geniş yayılmış adətdir. Beləliklə, dini ayinlər zamanla mədəni vərdişə çevrilmişdir.
Avropada niyə fərqlidir?
Qərbi Avropa ölkələrində ev xarici dünyadan vizual olaraq fərqlənmir və qapı "təmiz məkan" ilə elə də sıx bağlı sayılmır. İngiltərədə xalçaların əhatəli örtülməsi və qapalı məkanların tez-tez təmizlənməsi evdə ayaqqabı geyinməyi problem olmadan mümkün edir.
Bundan əlavə, fərdi azadlıq və şəxsi məkan anlayışları da qonaqlardan ayaqqabı çıxarmalarını xahiş etməyi müdaxilə kimi qəbul etdirir.
Ev mədəniyyətlərində ayaqqabı geyinmək və ya çıxarmaq vərdişi həm gigiyena, həm də tarixi və dini təcrübələrlə bağlıdır. Bu fərqlər gündəlik həyatın mədəniyyətlərarası müxtəlifliyini və adətlərin əsrlər boyu necə formalaşdığını bir daha göstərir.
