Eyni mahnını niyə təkrar-təkrar dinləyirik? -

Gün ərzində eyni mahnını saatlarla dinlədiyinizi heç müşahidə etmisinizmi? Bu vərdiş milyonlarla insan üçün tanışdır və psixoloqların fikrincə, sadəcə musiqi zövqü ilə bağlı deyil. Mütəxəssislər deyirlər ki, eyni melodiyanı təkrar-təkrar dinləmək beynin emosiyaları tənzimləmə üsulları, stresslə mübarizə və şəxsi yaddaşla sıx əlaqəlidir. Bu davranış düşündüyünüzdən daha dərin psixoloji səbəblərə dayanır.

Beyin niyə tanış melodiyaları sevir?

Neyroelm tədqiqatları göstərir ki, tanış bir mahnını eşitmək beynin “mükafat sistemi”ni aktivləşdirir. McGill Universitetinin araşdırmasına görə sevdiyimiz mahnıya qulaq asmaq dopamin ifrazını artırır və təkrar dinləmək bu dövrəni daha da gücləndirir. Buna “gözlənilən həzz” deyilir — mahnıda növbəti hissənin nə vaxt gələcəyini bilmək beyində kiçik, amma güclü məmnunluq yaradır.

Bu səbəbdən eyni mahnını döndərmək bədən üçün bir növ təbii sakitləşdirici təsir göstərir.

Emosiyaları tənzimləmək üçün şüursuz üsul

Kolumbiya Universitetində aparılan araşdırmaya əsasən iştirakçıların 67%-i, eyni mahnını təkrar dinləməyin onları sakitləşdirdiyini və mənfi emosiyaları idarə etməyə kömək etdiyini bildirib. Bu, xüsusilə stress, narahatlıq və qeyri-müəyyənlik dövründə daha güclü şəkildə özünü göstərir.

Psixoloqlar bunu “emosional özünütənzimləmə” adlandırırlar.

Ən çox rast gəlinən səbəblər:

İstirahət və sakitlik axtarışı

Əhval-ruhiyyəni sabitləşdirmək

Qeyri-müəyyənlikdən yayınmaq

Emosional xatirələrlə bağlılıq

Təhlükəsizlik hissi yaratmaq

Musiqi — yaddaşın emosional açarı

Mahnıları təkrar dinləməyin başqa bir səbəbi yaddaşla əlaqədardır. Yale Universitetinin araşdırması göstərir ki, musiqi “avtobioqrafik yaddaş”ı aktivləşdirir — yəni mahnı insana həyatının müəyyən dövrünü, münasibətləri və ya emosional vəziyyətləri xatırladır.

Bu, xüsusən bu dövrlərdə güclənir:

Ayrılıq

Yeni münasibət

Universitet illəri

Köç

Itki

Böyük uğur

Belə mahnılar həmin dövrlə bağlı duyğuları tənzimləməyin bir üsuluna çevrilir.

Eyni mahnı yaradıcılığı artırır

Miçiqan Dövlət Universitetinin araşdırmasına görə, təkrarlanan musiqi beynin yaradıcı düşünmə qabiliyyətini artırır. Tanış melodiyalar beynə əlavə idrak yükü yaratmadığı üçün insan digər işlərə daha rahat fokuslana bilir.

Bu səbəblə insanlar tez-tez eyni mahnını:

iş vaxtı,

oxuyarkən,

yazarkən,

dizayn edərkən,

gəzinti zamanı

dinləməyə üstünlük verirlər.

Bu vərdiş şəxsiyyət xüsusiyyətləri ilə də bağlıdır

Mütəxəssislərə görə, eyni mahnını döndərmək bir sıra şəxsiyyət tipləri ilə əlaqələndirilir:

Emosional intellekti yüksək olanlar musiqi ilə öz duyğularını tənzimləyir.

İntrovertlər tanış melodiyalardan təhlükəsizlik hissi alır.

Analitik şəxslər mahnının strukturundakı təkrarlanan hissələrdən həzz alır.

Yaradıcı insanlar tanış ritmlə daha asan fokuslanır.

Bu davranış psixoloqlar tərəfindən tamamilə normal və geniş yayılmış hesab olunur.

Bəs nə vaxt problem sayılır?

Eyni mahnını təkrar dinləmək yalnız aşağıdakı hallarda diqqət tələb edə bilər:

Gündəlik fəaliyyətlərə mane olursa

Travmadan qaçmaq üçün yeganə üsula çevrilirsə

Obsesiv vərdiş halını alırsa

Dinləmək dayandırıldıqda güclü stress yaranırsa

Bu hallar müşahidə olunarsa, psixoloji dəstək almaq tövsiyə olunur.

Nəticə: Sadə deyil, mənalı bir vərdişdir

Alimlər hesab edir ki, eyni mahnını təkrar-təkrar dinləmək yaddaş, emosional tənzimləmə, şəxsiyyət və beyin kimyası ilə sıx əlaqəli, tamamilə təbii bir davranışdır. Bir çox insan üçün bu vərdiş gündəlik streslə mübarizədə sakitləşdirici və güvən verən bir zehni rituala çevrilir.

Xpress.az