Yeni ili bu şəxslər işdə keçirəcək-

Milyonlarla insan üçün 31 dekabr bayram yox, ilin ən adi — bəzən isə ən gərgin — iş günüdür. 2025-ci il Yeni il ərəfəsində kimlərin işlədiyini araşdırdıq.

31 dekabr rəsmi qeyri-iş günü olmasa da bu hər kəsə şamil edilmir. İstehsal təqviminə əsasən, 31 dekabr 2025-ci il rəsmi olaraq qeyri-iş günüdür.
Amma bu o demək deyil ki, bütün ölkə fəaliyyətini dayandırır.

Hüquq eksperti Anton Dıbov izah edir ki, qeyri-iş günü olsa belə, bəzi işçilərin işə çağırılması qanunidir — əgər:

fəaliyyət fasiləsiz proseslərə aiddirsə;

əhalinin təhlükəsizliyi təmin olunmalıdırsa;

bu, əmək müqaviləsində, cədvəldə və ya yerli qaydalarda göstərilibsə.

Beləliklə, bir çoxları üçün 31 dekabr istirahət günüdür, digərləri üçün isə adi növbə — amma xüsusi qeydiyyat və ödəniş qaydaları ilə.

Hansı peşələrdə fasilə yoxdur: Yeni il də olsa, iş dayanmır

Bəzi sahələr ölkənin bir günü belə dayanmasına imkan vermir.

1. Xilasedicilər və təcili yardım həkimləri

FHN-nin əməliyyat qrupları

Təcili yardım həkimləri, feldşerlər və dispetçerlər

Reanimatoloqlar, toksikoloqlar, travmatoloqlar

Yanğınlar, qəzalar və qəfil xəstəliklər Yeni ili gözləmir. Onların işi həyatla ölüm arasında birbaşa məsuliyyətdir.

2. Polis və təhlükəsizlik qüvvələri

Patrul xidmətləri

Rayon polis sahə müvəkkilləri

Yol polisi

Yeni il ərəfəsində iş yükü yalnız artır: içkilər, kütləvi tədbirlər, tıxaclar, məişət mübahisələri — hamısı gücləndirilmiş xidmət tələb edir.

3. Kommunal xidmətlər

Təcili yardım briqadaları

Qazanxana və su-kanal dispetçerləri

Energetiklər və santexniklər

Onlar təmin edir ki:

borular partlamasın,

istilik dayanmasın,

işıqlar sönməsin.

Hər kəs bayram edərkən, onlar ölkənin “fon işığını” qoruyur.

4. Nəqliyyat işçiləri

Pilotlar və dispetçerlər

Qatar və metro maşinistləri

Şəhərlərarası avtobus sürücüləri

İnsanlar evlərinə, ailələrinə tələsir — buna görə də nəqliyyat Yeni il gecəsi də dayanmaz.

Bizim rahatlığımızı təmin edənlər

Həyati vacib olmasa da, bayram ab-havasının yaranması bu insanlardan asılıdır.

Ticarət və iaşə

Supermarketlər

Kafe və restoranlar

Çörək və qənnadı istehsalı

Çatdırılma xidmətləri

31 dekabr onların ən gərgin iş günüdür: satıcılar, kassirlər, aşpazlar, kuryerlər və ofisiantlar bayram süfrəmizi təşkil edir.

Növbəli istehsalat

Metallurgiya

Kimya və emal müəssisələri

Davamlı texnoloji xətlər

Bu sahələrdə prosesi dayandırmaq mümkün deyil — dekabrın 31-i onlar üçün adi növbədir.

Yaradıcı sahələr

Televiziya işçiləri və jurnalistlər

Aparıcılar

Rəssamlar, musiqiçilər, sirk ifaçıları

Animatorlar, Şaxta Babalar və Qar Qızlar

Bayram proqramları, canlı efirlər və tədbirlər məhz hamı istirahət edərkən baş verir.

31 dekabrda kimləri işə cəlb etmək olar – qanuni əsaslar

Əmək Məcəlləsinə görə, işçilər üç qrupa bölünür.

1. Qrafikə əsasən işləyənlər

Növbəli işçilər

Qanunda sadalanan yaradıcı peşələr

Müqaviləsində bayram işləri göstərilənlər

Onlar üçün 31 dekabr adi iş günüdür — əlavə razılığa ehtiyac yoxdur.

2. Yalnız yazılı razılıqla çağırıla bilənlər

Əksər ofis işçiləri və beşgünlük iş qrafiki olanlar.

Şərtlər:

səbəbi göstərən yazılı əsaslandırma;

rəsmi əmrin tərtib edilməsi;

işçinin yazılı razılığı.

Bəzi kateqoriyalar (məsələn, kiçik uşağı olan valideynlər) imtina etmək ixtiyarına malikdir.

3. Kimlərin cəlb edilməsi qadağandır?

Hətta özləri razı olsalar belə:

hamilə qadınlar

18 yaşına çatmayanlar

(İstisnalar yalnız fövqəladə hallar zamanı mümkündür.)

31 dekabr necə ödənilir?
Növbədə olanlar üçün

Əgər 31 dekabr iş qrafikinə düşürsə — adi gündəki kimi ödənilir.

Beşgünlük qrafikdə işləyənlər üçün

Əmək Məcəlləsinin 153-cü maddəsinə görə:

ən azı ikiqat ödəniş,
və ya

işçinin istəyinə əsasən:

iş günü adi məzənnə ilə ödənilir,

əlavə ödənişsiz istirahət günü verilir.

Seçim işçinin hüququdur — işəgötürən deyil.

Yeni il gecəsi: pərdəarxası qəhrəmanlar

Əgər siz zənglər səslənərkən “hər şey işləyir” deyə sevinirsinizsə, bunun arxasında onminlərlə insan dayanır:

magistral yollarda və təcili yardımda növbətçilik edənlər;

şəbəkələrdə gərginliyi və borularda təzyiqi qoruyanlar;

qatarlara, təyyarələrə və avtobuslara rəhbərlik edənlər;

televiziya efirlərini hazırlayanlar;

satış nöqtələrində, çörəkxanalarda və restoranlarda işləyənlər.

Onların pəncərələrində 31 dekabr çələnglər yox, iş növbəsinin işıqları yanır.
Onların əməyi bayramın görünməz, amma ən vacib hissəsidir — bizim təhlükəsizliyimizin və rahatlığımızın təminatıdır.

Xpress.az