Venesueladan sonra növbə kimindir? Tramp dünyanı yeni qarşıdurmaya sürükləyir
ABŞ prezidenti Donald Trampın ikinci prezidentlik müddəti onun sərt və iddialı xarici siyasət xətti ilə seçilir. Venesuelaya qarşı səsləndirilən təhdidlərdən sonra Tramp və administrasiyası Vaşinqtonun təsir dairəsində olan digər ölkələrə də açıq xəbərdarlıqlar ünvanlayıb.
Xpress.az xəbər verir ki, Tramp Venesuela prezidenti və onun həyat yoldaşının Karakasdakı möhkəmləndirilmiş iqamətgahdan gecə əməliyyatı ilə ələ keçirilməsini şərh edərkən, 1823-cü il Monro Doktrinasına istinad edərək onu istehzalı şəkildə “Donroe Doktrinası” adlandırıb. Bu doktrina ABŞ-ın Qərb yarımkürəsində dominant rolunu əsaslandırır.
Son günlər Trampın ritorikasında aşağıdakı ölkələr xüsusilə diqqət çəkir.
Qrenlandiya
ABŞ artıq Qrenlandiyada — Pituffik Kosmik Bazasında — hərbi mövcudluğa malikdir. Lakin Tramp bununla kifayətlənməyərək, bütün adaya nəzarət etmək istədiyini açıq şəkildə bildirib.
“Bizə milli təhlükəsizlik baxımından Qrenlandiya lazımdır”, – deyə Tramp jurnalistlərə açıqlamasında bildirib. Onun sözlərinə görə, region Rusiya və Çin gəmiləri ilə əhatə olunub.
Danimarka Krallığının tərkibində olan bu geniş Arktika adası ABŞ-dan təxminən 3200 kilometr şimal-şərqdə yerləşir. Qrenlandiya smartfonlar, elektrik avtomobilləri və hərbi texnika üçün vacib olan nadir torpaq metalları ilə zəngindir. Hazırda bu sahədə Çin ABŞ-ı xeyli üstələyir.
Bundan əlavə, Qrenlandiya Şimali Atlantikdə strateji mövqe tutur və Arktikaya çıxış baxımından getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Qütb buzlarının əriməsi yeni dəniz yollarının açılmasına səbəb ola bilər.
Qrenlandiyanın baş naziri Yens-Frederik Nilsen ABŞ-ın adaya nəzarət iddiasını “xəyal” adlandırıb və bildirib ki, belə məsələlər yalnız beynəlxalq hüquq çərçivəsində müzakirə edilə bilər.
Danimarkanın baş naziri Mette Frederiksen isə Trampın bəyanatlarının ciddi qəbul edilməli olduğunu vurğulayıb və NATO üzvü olan bir ölkəyə qarşı hərbi güc tətbiqinin “tamamilə qəbuledilməz” olacağını deyib.
Kolumbiya
Venesueladakı əməliyyatdan bir neçə saat sonra Tramp Kolumbiya prezidenti Qustavo Petroya açıq şəkildə xəbərdarlıq edib.
Venesuelanın qərb qonşusu olan Kolumbiya zəngin neft ehtiyatlarına, eləcə də qızıl, gümüş, zümrüd, platin və kömür yataqlarına malikdir. Ölkə eyni zamanda regionda narkotik, xüsusilə də kokain ticarətinin əsas mərkəzlərindən biridir.
ABŞ Karib dənizində və Sakit okeanın şərqində narkotik daşındığını iddia etdiyi gəmilərə zərbələr endirdikdən sonra Tramp və Kolumbiyanın solçu prezidenti arasında münasibətlər kəskinləşib. Vaşinqton oktyabr ayında Petroya qarşı sanksiyalar tətbiq edib.
Tramp Kolumbiyanı “kokaini istehsal edib ABŞ-a satan xəstə bir lider tərəfindən idarə olunan ölkə” adlandırıb və mümkün hərbi əməliyyatla bağlı suala “Bu mənə xoş gəlir” cavabını verib.
Halbuki Kolumbiya uzun illərdir ABŞ-ın narkotiklərlə mübarizədə əsas müttəfiqlərindən biri olub və Vaşinqtondan böyük həcmdə hərbi yardım alıb.
