Ən aşağı pensiya məbləğinə əlavə ödəniş

“Vətəndaşlıq maaşı” sistemi üçün hazırlıqlar sürətlənir – aşağı pensiya alanlar da əhatə dairəsində

İctimaiyyətdə uzun müddətdir müzakirə olunan və “vətəndaşlıq maaşı” kimi tanınan Gəlir Tamamlayıcı Ailə Dəstək Sistemi ilə bağlı hazırlıq işləri sürət qazanıb. Aidiyyəti nazirliklərin apardığı işlər çərçivəsində sistemin ilkin mərhələdə iyun ayında pilot layihə kimi tətbiqə başlanması planlaşdırılır.

Yeni model mövcud sosial yardımlarla yanaşı, gəlir səviyyəsi yetərli olmayan ailələrə əlavə maliyyə dəstəyi göstərilməsini hədəfləyir. Pilot mərhələdən sonra sistemin mərhələli şəkildə bütün Türkiyə üzrə genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Ən aşağı pensiya alanlar da sistemə daxil ediləcək

İqtisadi Koordinasiya Şurasında aparılan müzakirələrdə ən aşağı pensiya ilə dolanmaq məcburiyyətində qalan vətəndaşların da yeni sistem çərçivəsində nəzərə alınması razılaşdırılıb. Bu çərçivədə gəliri kifayət etməyən pensiyaçılar üçün daimi dəstək mexanizmi yaradılması planlaşdırılır.

Sosial təminat çərçivəsi genişlənir

Yeni sistem yalnız ailələri deyil, yaşlı vətəndaşları da daha güclü sosial müdafiə altına alacaq. Əmək və Sosial Müdafiə naziri Vedat Işıkhan daha əvvəl verdiyi açıqlamalarda bu modelin uzunmüddətli sosial təhlükəsizlik islahatının tərkib hissəsi olduğunu vurğulamışdı.

Pilot tətbiq 2026, ölkə üzrə yayılma 2027-ci il

Prezidentin müavini Cevdet Yılmaz bildirib ki, vətəndaşlıq maaşı sistemi 2026-cı ildə pilot vilayətlərdə, 2027-ci ildə isə bütün ölkə üzrə tətbiq olunacaq.

Sosial yardımlar vahid çətir altında birləşdiriləcək

Mütəxəssislərə görə, Gəlir Tamamlayıcı Ailə Dəstək Sisteminin əsas məqsədlərindən biri müxtəlif qurumlar tərəfindən verilən sosial yardımları vahid mexanizmdə toplamaqdır. Bununla həm bürokratik maneələr azalacaq, həm də real ehtiyac sahiblərinə daha sürətli çatmaq mümkün olacaq.

Eyni zamanda sui-istifadələrin qarşısının alınması, gəlir testlərinin daha effektiv aparılması və yardımların məqsədyönlü istifadəsi hədəflənir.

Kimlər vətəndaşlıq maaşından yararlana biləcək?

Yeni sistemdə fərdi gəlir deyil, ailənin ümumi gəliri əsas götürüləcək. Gəlir testləri Sosial Yardımlaşma və Həmrəylik Fondları vasitəsilə aparılacaq.

Sistemə daxil ediləcək qruplar:

Ailə gəliri minimum əməkhaqqından aşağı olanlar

SGK-dan yalnız 65 yaş aylığı kimi məhdud gəliri olanlar (müəyyən şərtlərlə)

Sistemə daxil edilməyəcək qruplar:

Tələbələr

Hərbi xidmət keçənlər

İşsizlik müavinəti alanlar

Gəlir meyarı necə tətbiq olunacaq?

Yeni sistemin əsas məqsədi minimum əməkhaqqından aşağı gəliri olan ailə saxlamamaqdır. Əgər ailənin ümumi gəliri minimum əməkhaqqından aşağıdırsa, çatışmayan məbləğ vətəndaşlıq maaşı kimi ödəniləcək.

Nümunə:

Ailə gəliri 15 min TL-dirsə, fərq qədər dəstək veriləcək

Ailə gəliri 20 min TL-dirsə, daha az məbləğdə yardım göstəriləcək

Yəni hər kəsə eyni məbləğ deyil, ehtiyaca uyğun dəyişən dəstək veriləcək.

Ödənişlər necə həyata keçiriləcək?

Vətəndaşlıq maaşı avtomatik təyin olunmayacaq. Yardımdan yararlanmaq istəyənlər aidiyyəti qurumlara müraciət etməlidir. Aparılan gəlir testindən sonra uyğun hesab edilən ailələrə ödənişlər, ehtimal ki, valideynlərdən birinin bank hesabına köçürüləcək.