2025-ci il rekord istiliklə tarixdə üçüncü oldu
2025-ci il dünyada kayıtlardakı üçüncü ən isti il oldu
2025-ci ildə dünyada orta səth temperaturu sanayi öncəsi dövrün ortalamasından 1,47 °C yüksək oldu və bu il beləliklə tarixdə kayıtlara düşən üçüncü ən isti il hesab edildi.
Avropa Orta Vadəli Hava Təxminləri Mərkəzi (ECMWF)-in tərkibində fəaliyyət göstərən Copernicus İqlim Dəyişikliyi Xidməti (C3S) 2025-ci ilin temperatur dinamikasına dair tapıntılarını yayımladı.
Buna görə, ötən il dünya üzrə orta səth temperaturu 14,97 °C ölçüldü.
-
2024-cü il ən isti il olaraq sanayi öncəsi dövrün ortalamasına nisbətən 1,6 °C yüksək idi.
-
2023-cü il isə ikinci ən isti il olub, temperatur artışı 1,48 °C səviyyəsində qeydə alınmışdı.
Copernicus hesablamalarına görə, hazırki uzunmüddətli qlobal istiləşmə səviyyəsi sanayi öncəsi dövrün ortalamasından təxminən 1,4 °C yuxarıdır.
Bu sürətlə davam edən istiləşmə, Paris Sazişində müəyyən edilmiş “qlobal temperatur artımını 1,5 °C ilə məhdudlaşdırma hədəfi”nin 2030-a qədər aşılması riskini artırır və bu həddin gözləniləndən 10 il tez keçə biləcəyi proqnozlaşdırılır.
🌍 Son 11 il dünyanın ən isti illəri oldu
Ötən ilin temperatur məlumatlarına əsasən, son 11 il dünyada kayıtlardakı ən isti illər siyahısında yer alıb.
2023–2025 dövründəki ortalama temperatur isə sanayi öncəsi dövrün ortalamasından 1,5 °C-dən çox artdığı ilk 3 illik dövr olaraq qeydə düşüb.
2025-ci il hava temperaturuna görə ikinci ən isti il, dəniz səthi temperaturuna görə isə üçüncü ən isti il olub və dəniz səthi orta temperaturu 20,73 °C ölçülüb.
-
Antarktika ən isti illik temperaturu,
-
Şimal Qütbü isə ikinci ən isti ilini yaşayıb.
🔥 İqlim dəyişikliyinin fəsadları
Dünyada davam edən qlobal istiləşmə nəticəsində 2025-ci ildə bir sıra bölgələrdə istisna hadisələr baş verib:
-
Avropa, Asiya və Şimali Amerikada şiddətli fırtınalar,
-
İspaniya, Kanada və Cənubi Kaliforniyada genişmiqyaslı meşə yanğınları,
-
Aşırı isti hava dalğaları.
Kaliforniya mərkəzli Berkeley Earth tədqiqat qrupu da eyni zamanda yaydığı analizdə 2025-ci ili 1850-ci ildən bəri kayıtlardakı üçüncü ən isti il olaraq təsdiqləyib.
Beləliklə, 2024-cü il ən isti il, 2023-cü il isə ikinci ən isti il kimi kayıtlarda qalır.
🌡 Paris Sazişi və qlobal temperatur
ECMWF Baş Direktoru Florian Pappenberger bildirir ki, dünya ən isti 10 illik dövrünü yaşayır və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə elmi dəlillərin əhəmiyyəti böyükdür.
C3S Direktoru Carlo Buontempo əlavə edir:
"“Dünya, Paris Sazişi ilə müəyyən edilmiş uzunmüddətli temperatur həddinə sürətlə yaxınlaşır. Bu həddi aşmaq qaçılmazdır və hazırda edə biləcəyimiz tək şey, bu qaçılmaz artımı və onun cəmiyyət və təbii sistemlər üzərindəki təsirlərini ən yaxşı şəkildə idarə etməkdir.”"
