Tarixdə ilk dəfə qeydə alındı: Kosmosda xəstələnən astronavtlar yerə gətirildi

Dörd astronavt, kosmosda yaranan tibbi vəziyyət səbəbilə planlaşdırılandan daha tez Yerə endirilib. NASA, səhhəti açıqlanmayan ekipaj üzvlərindən birinin əlavə müayinələr üçün xəstəxanaya göndərildiyini bildirib.

SpaceX-in Crew Dragon kapsulu, sağlamlıq durumu qiymətləndirilməli olan ekipaj üzvünü Yerə çatdırmaq üçün başladılan prosesin sonunda cümə axşamı səhər tezdən Sakit okeana problemsiz eniş edib. Beləliklə, təxminən bir həftə davam edən təcili dönüş planı tamamlanıb.

Kapsul çərşənbə günü saat 23:20-də (TSİ) **Beynəlxalq Kosmik Stansiya**ndan ayrılıb və təxminən 10 saatlıq enişdən sonra cümə axşamı saat 11:40 radələrində San Dieqo sahillərində suya enib. Enişdən sonra ərazidə görünən bir neçə delfin diqqət çəkib.

CNN International-ın xəbərinə görə, Crew Dragon kapsulu xilasetmə qrupu tərəfindən gəmiyə qaldırılıb. Uzun müddət çəkisiz mühitdə qalan astronavtlar Yerə qayıtdıqdan sonra balans itkisinin qarşısını almaq üçün standart prosedura uyğun olaraq xərəkdə kapsuldan çıxarılıblar.

Sağlamlıq yoxlamaları və qeyri-müəyyənlik

Dörd nəfərlik ekipajın hamısının huşunun açıq olduğu və ümumi vəziyyətlərinin yaxşı olduğu müşahidə edilib. NASA bütün astronavtların rutin tibbi yoxlamadan keçəcəyini açıqlayıb.

Bununla belə, NASA sağlamlıq problemi olan ekipaj üzvünün adını və vəziyyətini açıqlamayıb. Həmin şəxsin Yer üzündə daha ətraflı müayinələr üçün xəstəxanaya aparılacağı bildirilib. Bu addım kosmosdan dönüşlərdə hər zaman tətbiq edilən bir prosedur deyil.

NASA sözçüsü Lea Çeşir bildirib:
“Yer üzündəki imkanlardan yararlanmaq istəyirik. ISS-də bəzi tibbi avadanlıqlar var, amma təcili tibbi xidmətlərin bütün imkanları mövcud deyil. Buna görə də normal hazırlıqlarımız çərçivəsində yerli xəstəxanalarla əlaqə saxlayırıq.”

Problem missiya ilə bağlı deyil

NASA daha əvvəl açıqlamışdı ki, sözügedən sağlamlıq problemi kosmos gəzintisi və ya əməliyyat zamanı yaranmayıb. Agentliyin sağlamlıq və tibb bölməsinin rəhbəri Dr. Ceyms Polk 8 yanvarda demişdi:

“Bu, əməliyyatla bağlı bir xəsarət deyil. Mikroçəki mühitində ortaya çıxan tibbi vəziyyətdən söhbət gedir. Daha inkişaf etmiş diaqnostik alətlərə ehtiyac olduğu üçün astronavtı Yerə qaytarmaq qərarı verdik.”

Bu səbəbdən ötən həftə planlaşdırılan bir kosmos gəzintisi də ləğv edilmişdi.

Crew-11 ekipajı və dönüş riskləri

Yerə qayıdan Crew-11 ekipajı aşağıdakılardan ibarətdir:

• Mike Finke (NASA)

• Zena Kardman (NASA)

• Kimiya Yui (JAXA)

• Oleq Platonov (Roscosmos)

Dönüş zamanı kapsul atmosferə daxil olarkən səs sürətinin 22 qatına çatıb və 3.500°F (1.926°C) üzərində temperaturla üzləşib. Bu mərhələdə plazma qatı səbəbindən bir neçə dəqiqəlik rabitə kəsintisi yaşanıb. Astronavtlar eniş zamanı 5G-dən artıq cazibə qüvvəsinə məruz qalıblar.

Crew-11-in erkən ayrılması səbəbilə hazırda ISS-də yalnız üç nəfərlik ekipaj qalır.