Dünyanın ən ağıllı inəyi: Bacarıqları ilə alimləri heyrətləndirir
Avstriyada yaşayan Veronika adlı inək qeyri-adi bacarıqları ilə elm dünyasında böyük maraq doğurub. O, bədəninin çata bilmədiyi hissələrini qaşımaq üçün şüurlu şəkildə çubuqdan istifadə edərək tədqiqatçılar tərəfindən indiyədək qeydə alınmış ilk alət istifadə edən inək kimi tarixə düşüb. Bu kəşf ferma heyvanlarının zehni qabiliyyətləri ilə bağlı mövcud təsəvvürləri yenidən gündəmə gətirib.
Avstriyanın Karintiya bölgəsində yaşayan “Qəhvəyi İsveçrə” cinsindən olan Veronika çubuğu ağzı ilə tutaraq müxtəlif nahiyələrini qaşıyır, hətta hərəkətlərini ehtiyacına uyğun tənzimləyir. Üstəlik, o, ailə üzvlərinin səslərini tanıyır və çağırıldıqda həyəcanla onların yanına qaçır.
Veronikaya on ildən artıqdır ev heyvanı kimi baxan fermer Vitqar Viqeqel bildirir ki, inəyin bu davranışı əvvəlcə oyun kimi başlayıb. Veronika əvvəlcə taxta çubuqlarla oynayır, daha sonra isə onları məqsədli şəkildə qaşıma vasitəsinə çevirib. Davranışın videoları Vyana Baytarlıq Universitetinin doktoru Alis Auersperqə təqdim edildikdən sonra bunun təsadüfi olmadığı müəyyən edilib və alimlər xüsusi nəzarətli təcrübələr aparmaq üçün bölgəyə səfər ediblər.
Aparılan testlər göstərib ki, Veronika hərəkətlərini təsadüfi etmir, əksinə məqsədli seçimlər edir. O, bədəninin yuxarı hissələrini qaşıyarkən güclü və geniş hərəkətlər edir, həssas nahiyələrdə isə daha ehtiyatlı davranır. Bu cür davranış elmi ədəbiyyatda “çevik və çox yönlü alət istifadəsi” kimi qiymətləndirilir və indiyədək əsasən şimpanzelər kimi yüksək intellektə malik növlərdə müşahidə olunub.
Mütəxəssislər hesab edir ki, Veronikanın yaşadığı mühit bu bacarığın formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Uzunömürlü olması, insanlarla sıx təması və sərbəst hərəkət edə biləcəyi geniş ərazi onun ətraf mühiti araşdırmasına imkan verib. Dr. Auersperqin fikrincə, heyvanların zəkası ilə bağlı yanlış təsəvvürlər bəzən onların deyil, insanların müşahidə məhdudiyyətlərindən qaynaqlanır.
Veronikanın hekayəsi həmçinin 1980-ci illərin məşhur “İnək Alətləri” adlı karikaturasını xatırladır. O dövrdə absurd hesab edilən bu təsvir bu gün elmi reallığa çevrilmiş kimi görünür. Üstəlik, tədqiqatçılar bildirir ki, Veronikanın bacarıqları həmin karikaturada təsvir ediləndən qat-qat inkişaf etmiş səviyyədədir.
Hazırda alimlər dünyanın müxtəlif ölkələrində fermerlərdən oxşar müşahidələri paylaşmağı xahiş edir. Məqsəd bu cür zəkanın digər inəklərdə də mövcud olub-olmadığını müəyyən etməkdir. Görünür, əsl təəccüblü olan inəyin alətlərdən istifadə etməsi deyil, insanların bunu indiyədək mümkün hesab etməməsi olub.
Xpress.az
