Əsrin Günəş tutulması gəlir

Astronomiya tarixində nadir rast gəlinən hadisələrdən biri baş vermək üzrədir. 2 avqust 2027-ci ildə Ay Günəşi 6 dəqiqə 23 saniyə ərzində tamamilə örtəcək və bu zaman Yer kürəsinin müəyyən bölgələrində gündüz qısa müddətə gecəyə çevriləcək. Alimlər bu hadisəni əsrin ən uzun tam Günəş tutulmalarından biri kimi dəyərləndirirlər.

Mütəxəssislərin fikrincə, quru ərazilərdən bu qədər uzunmüddətli tam tutulmanı yenidən müşahidə etmək üçün ən azı 2114-cü ilə qədər gözləmək lazım gələcək.

Tutulma haralarda müşahidə olunacaq?

Tam Günəş tutulmasının yolu Atlantik okeanından başlayaraq Cəbəllütariq boğazı üzərindən İspaniyanın cənubu, daha sonra isə Şimali Afrika və Yaxın Şərq istiqamətində davam edəcək. Tutulma aşağıdakı ölkələrdə tam mərhələdə görünəcək:

• İspaniya

• Mərakeş, Əlcəzair, Tunis, Liviya

• Misir

• Səudiyyə Ərəbistanı, Yəmən və Somali

Bu ərazilərdə yaşayan təxminən 89 milyon insan bir neçə dəqiqəlik qaranlığa şahid olacaq. Tam tutulma zamanı ulduzlar və bəzi planetlər gündüz vaxtı çılpaq gözlə görünə biləcək.

Tutulmanı qeyri-adi edən nədir?

2027-ci il Günəş tutulmasının bu qədər uzun sürməsinin üç əsas səbəbi var:

• Ay Yerə ən yaxın mövqelərindən birində olacaq və adi haldan daha böyük görünəcək

• Yer Günəşdən nisbətən uzaq mövqedə yerləşəcək, Günəş diski daha kiçik görünəcək

• Tutulma tropik enliklərə yaxın baş verəcək və Ayın kölgəsi Yer səthində daha yavaş hərəkət edəcək

Bu amillərin birləşməsi nəticəsində qaranlıq mərhələ qeyri-adi dərəcədə uzun davam edəcək.

Ən ideal müşahidə nöqtəsi

Astronomların hesablamalarına görə, Günəş tacının ən aydın müşahidə olunacağı ərazi Misirin Luksor şəhəri və Nil vadisi olacaq. Bu bölgədə Günəş tacı bir neçə dəqiqə ərzində bütün detalları ilə görünəcək.

Təhlükəsizlik qaydaları

NASA və mütəxəssislər Günəş tutulmasını izləyərkən təhlükəsizlik qaydalarına ciddi əməl etməyi tövsiyə edir:

• Qoruyucu eynəksiz baxış yalnız tam tutulma zamanı və yalnız tam faza bölgələrində təhlükəsizdir

• Qismən tutulma müşahidə olunan ərazilərdə Günəşə mütləq sertifikatlı qoruyucu filtrlərlə baxılmalıdır

Təbiət və enerji sistemlərinə təsir

Bu uzunmüddətli tutulma yalnız vizual hadisə deyil, eyni zamanda elmi baxımdan da mühüm təcrübədir. Əvvəlki tutulmalar zamanı:

• Havanın temperaturunda bir neçə dərəcə azalma

• Quşların və heyvanların davranışlarında dəyişiklik

• Günəş enerjisi istehsalında müvəqqəti enişlər

müşahidə edilib. Alimlər oxşar təsirlərin 2027-ci ildə də geniş coğrafiyada qeydə alınacağını bildirirlər.

Bu nadir hadisə Yer üzərində həyatın və müasir texnologiyaların Günəşdən nə dərəcədə asılı olduğunu bir daha xatırladacaq.