Yer planeti haqqında az bilinən faktlar: Alimlər diqqətçəkən məqamları açıqlayır
Yer planeti gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsi olsa da, alimlərin son araşdırmaları onun hələ də çox az tanınan xüsusiyyətlərə malik olduğunu göstərir. Mütəxəssislərin açıqladığı maraqlı faktlar planetimizin düşündüyümüzdən daha dinamik və mürəkkəb olduğunu ortaya qoyur.
Araşdırmalara görə, Yer hər saniyə təxminən 100 ton atmosfer qazını itirir. Günəş küləkləri yuxarı atmosfer qatlarını tədricən kosmosa daşıyır. Bununla belə, planetin daxili geoloji və kimyəvi prosesləri bu itkini müəyyən qədər kompensasiya edir.
Alimlər bildirir ki, Yer səthinin dərin qatlarında “gizli okeanlar” mövcud ola bilər. Mantiyada yerləşən ringwoodit adlı mineralın tərkibində səth okeanlarından bir neçə dəfə çox su saxlanıla biləcəyi ehtimal olunur.
Yer səthi tam sakit deyil. Okean dalğaları və atmosfer prosesləri planet boyunca zəif, lakin fasiləsiz seysmik vibrasiyalar yaradır. Bu titrəyişlər yalnız yüksək dəqiqliyə malik seysmoqraflar vasitəsilə qeydə alınır.
Digər maraqlı fakt isə Yer planetinin gecələr zəif şəkildə işıqlanmasıdır. Atmosferdə baş verən kimyəvi reaksiyalar nəticəsində planet çox zəif bir parıltı yayır və bu hadisə “hava işığı” kimi tanınır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Yer cazibə qüvvəsi planetin bütün nöqtələrində eyni deyil. Dağ massivləri, okean çökəklikləri və mantiyadakı sıxlıq fərqləri cazibə sahəsində dəyişikliklər yaradır.
Tarixi məlumatlar Yer kürəsinin maqnit qütblərinin də sabit olmadığını göstərir. Planet tarix boyu bir neçə dəfə maqnit qütb çevrilməsi yaşayıb. Sonuncu belə hadisə təxminən 780 min il əvvəl baş verib.
Alimlərin sözlərinə görə, Yer kosmosdan “canlı” planet kimi görünür. Atmosferdə oksigen və metanın eyni vaxtda mövcud olması yalnız aktiv bioloji proseslərin nəticəsi ola bilər və bu, həyatın əsas göstəricilərindən sayılır.
Bununla yanaşı, Yer səthinin böyük hissəsi hələ də tam öyrənilməyib. Xüsusilə okean dibinin əksər hissəsi Mars səthindən belə daha az dəqiqliklə xəritələnib.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu faktlar Yer planetinin hələ də elmi araşdırmalar üçün geniş imkanlar yaratdığını və öyrənilməmiş sirlərlə dolu olduğunu göstərir.
Xpress.az
