Əsrin günəş tutulması gəlir: 6 dəqiqədən çox gündüz gecəyə çevriləcək
2 avqust 2027-ci ildə baş verəcək tam Günəş tutulması son yüz ilin ən uzunmüddətli tutulması kimi tarixə düşməyə hazırlaşır. “Əsrin tutulması” adlandırılan bu nadir səma hadisəsi zamanı tamlıq mərhələsi 6 dəqiqə 23 saniyə davam edəcək və bir çox bölgədə gündüz qısa müddətə gecəyə çevriləcək.
Astronomların hesablamalarına görə, bu qədər uzun sürən tam Günəş tutulmaları olduqca nadir hallarda müşahidə olunur. Adətən tamlıq mərhələsi bir neçə dəqiqə ilə məhdudlaşır. 2027-ci il tutulmasını xüsusi edən isə Ay və Yer kürəsinin orbital mövqelərinin unikal uyğunlaşmasıdır.
Nadir kosmik düzülüş
Hadisə zamanı Ay öz orbitində Yerə ən yaxın nöqtəyə — yerberiyə — çatacaq. Eyni vaxtda Yer Günəşdən ən uzaq mövqedə yerləşəcək. Bu strateji düzülüş nəticəsində Ay səmada daha böyük ölçüdə görünəcək və Günəş diskini rekord müddət ərzində tam şəkildə örtə biləcək.
Haralarda müşahidə olunacaq?
Tam Günəş tutulması İspaniyadan başlayaraq Şimali Afrika üzərindən keçəcək və Somali istiqamətində davam edəcək geniş bir zolaqda tam fazada izlənə biləcək. Türkiyədə isə hadisə parçalı Günəş tutulması kimi müşahidə ediləcək.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu miqyasda və müddətdə tutulma növbəti onilliklərdə təkrarlanmayacaq. Buna görə də 2 avqust 2027-ci il tarixi astronomiya həvəskarları və elm ictimaiyyəti üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd edək ki, Günəş tutulmasını müşahidə edərkən xüsusi qoruyucu eynəklərdən istifadə etmək vacibdir. Birbaşa Günəşə baxmaq göz sağlamlığı üçün ciddi risk yarada bilər.