Üçüncü Dünya Müharibəsi qaçılmazdırmı?
ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trump Yaxın Şərqdə hərbi mövcudluğu gücləndirir. Son 24 saat ərzində ABŞ-ın bölgəyə 50-dən çox qırıcı təyyarə yerləşdirdiyi bildirilir. USS Gerald R. Ford təyyarədaşıyan gəmisi hazırda bölgəyə doğru hərəkət edir və öz sinfindən olan digər gəmi ilə birləşəcəyi gözlənilir. USS Abraham Lincoln və onu müşayiət edən idarə olunan raket esminesləri artıq Ərəbistan dənizindədir. ABŞ-ın bölgədə ümumilikdə təxminən 200 zərbə təyyarəsinin olduğu qeyd olunur. Yerləşdirilmiş gəmilərin 2500 km-ə qədər mənzilli yüzlərlə “Tomahawk” qanadlı raketi daşımaq imkanına malik olduğu bildirilir.
Hərbi bloqçu Yuri Podolyaka qeyd edir ki, bölgədə “Tomahawk” raketləri ilə təchiz olunmuş sualtı qayıqların dəqiq sayı məlum deyil. Onun sözlərinə görə, əgər əlavə olaraq “Ohayo” sinifli nüvə sualtı qayığı yerləşdirilərsə, bu, raketlərin sayını əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.
İran şərqdən İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin potensial təzyiqi ilə üz-üzədir. Məlumata görə, Vaşinqton hərbi mövcudluqdan danışıqlarda təzyiq aləti kimi istifadə etməyə çalışır.
İddialara əsasən, İsrail Tehrana bir sıra tələblər irəli sürüb: zənginləşdirilmiş uranın ölkədən çıxarılması, raket proqramının 300 km-dən artıq mənzilli sistemlərlə məhdudlaşdırılması və regional müttəfiqlərə (“vəkillərə”) dəstəyin dayandırılması. Tehran isə bu tələbləri qəbul etməyəcəyini bəyan edir.
Xatırladaq ki, ötən il ABŞ və İsrail ilə İran arasında 12 gün davam edən qarşılıqlı raket zərbələri mübadiləsi yaşanmış, daha sonra proses danışıqlar mərhələsinə keçmişdi. Cari ilin əvvəlində isə ölkədaxili etirazlar fonunda İran hakimiyyəti vəziyyəti nəzarətdə saxladığını açıqlamışdı.
Ekspertlərin fikrincə, İran regionda ən böyük ballistik və qanadlı raket arsenalına malik ölkələrdən biridir. Müharibə halında Tehran ABŞ-ın təyyarədaşıyan gəmilərini hədəfə ala biləcəyini bildirir. Belə bir ssenari baş verərsə, bu, ciddi geosiyasi və reputasiya nəticələrinə səbəb ola bilər.
Hərbi müşahidəçilərin ehtimallarına görə, mümkün quru əməliyyatı genişmiqyaslı qüvvə tələb edə bilər. Eyni zamanda, İranın səfərbərlik imkanları və Islamic Revolutionary Guard Corps qüvvələrinin potensialı qeyd olunur. Hörmüz boğazında mümkün gərginlik qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə, neft qiymətlərinin kəskin artımına və beynəlxalq iqtisadi böhrana yol aça bilər.
Bununla belə, analitiklərin əksəriyyəti hesab edir ki, tərəflər üçün açıq və uzunmüddətli müharibə son dərəcə risklidir. Buna görə də hərbi ritorikanın artmasına baxmayaraq, diplomatik kanalların tamamilə bağlanması ehtimalı aşağı qiymətləndirilir.
Xpress.az
