Ölən bir insanın yatağında yatmaq olarmı?
Sevilən bir insanın ölümü hər zaman ağır sınaqdır və bu zaman insan gündəlik həyatda belə bir çox çətin suallarla üzləşir. Ən həssas və tez-tez verilən suallardan biri isə budur: mərhumun yatdığı çarpayı ilə nə etmək lazımdır? Qohumlar və ya yaxınlar həmin yataqda yata bilərmi, yoxsa onu dərhal dəyişmək lazımdır?
Bu məsələyə üç əsas baxımdan yanaşmaq olar: xalq inancları, dini mövqe və praktik yanaşma.
Xalq inancları nə deyir?
Mərhumun yatdığı yerlə bağlı inanclar qədim dövrlərə gedib çıxır. Əcdadlarımız ölümü yalnız fiziki son deyil, həm də iki dünya arasında keçid kimi qəbul edirdilər. Onların düşüncəsinə görə, insanın vəfat etdiyi yerdə müəyyən “enerji izi” qalır.
Geniş yayılmış inanca görə, mərhumun ruhu ilk qırx gün ərzində öz əvvəlki məkanına qayıda bilər. Bu səbəbdən həmin yataqda yatmaq bəzən təhlükəli sayılırdı. Hətta bəzi inanclara görə, belə çarpayı “dirilərdən enerji ala bilər”.
Keçmişdə buna görə ölümün baş verdiyi mebellər tez-tez evdən çıxarılır, hətta yandırılırdı. Lakin qeyd etmək vacibdir ki, bu düşüncələrin elmi əsası yoxdur və əsasən psixoloji təsir gücünə malik xurafatlardır.
Dini baxış necədir?
Dini yanaşma isə daha praqmatikdir. Məsələn, pravoslav ənənəsinə görə, ölüm “çirklənmə” deyil, ruhun əbədiyyətə keçididir. Bu baxımdan mərhumun istifadə etdiyi əşyalar, o cümlədən yataq, təhlükəli hesab edilmir.
Ruhanilər vurğulayır ki, əsas olan əşyalar deyil, insanın ruh halıdır. Mərhumun əşyalarını saxlamaq günah sayılmır, əksinə, xatirəni qorumağın bir yolu kimi qəbul edilir.
Bununla yanaşı, əgər insan həmin yataqda yatarkən qorxu, narahatlıq və ya yuxusuzluq yaşayırsa, onu dəyişdirmək tövsiyə olunur. Çünki psixoloji rahatlıq daha vacib hesab edilir.
Praktik baxımdan nə etmək lazımdır?
Bir çox hallarda mərhumun yatağından istifadə etmək həm mümkündür, həm də normaldır.
Məsələn, uzun illər birlikdə yaşamış həyat yoldaşları üçün eyni yataqda yatmağa davam etmək psixoloji baxımdan kömək edə bilər. Bu, kədər dövründə sabitlik və təhlükəsizlik hissini qoruyur.
Eyni zamanda, otağı yeniləmək də faydalıdır: yataq dəstlərini dəyişmək, döşəyi yeniləmək və ya çarpayının yerini dəyişmək insanın vəziyyətə uyğunlaşmasını asanlaşdırır.
Nə zaman istifadə etmək məsləhət deyil?
Bəzi hallarda isə həmin yataqda yatmaq tövsiyə olunmur:
Əgər ölüm yoluxucu xəstəlik nəticəsində baş veribsə – gigiyena və sağlamlıq baxımından risk yarana bilər
Yataqda qoxu, allergiya və ya narahatlıq yaradan amillər qalırsa
Evdə kiçik uşaqlar və ya həssas insanlar varsa
Yataq insanda qorxu, narahatlıq və ya kabuslara səbəb olursa
Bu hallarda yatağı dəyişmək daha düzgün qərar hesab olunur.
Ümumilikdə, əgər ölüm yoluxucu xəstəliklə bağlı olmayıbsa və siz psixoloji olaraq narahatlıq hiss etmirsinizsə, mərhumun yatağında yatmaq mümkündür. Lakin hər hansı şübhə və ya narahatlıq varsa, yatağı dəyişmək daha məqsədəuyğundur.
Unutmaq olmaz ki, sevilən insanın xatirəsini qorumağın ən doğru yolu əşyalar deyil, onu sevgi və hörmətlə yad etməkdir.