Bu yağları almayın XƏBƏRDARLIQ
Rusiya keyfiyyətə nəzarət qurumu Roskachestvo tərəfindən aparılan genişmiqyaslı araşdırma çərçivəsində 21 adda təmizlənmiş və dezodorasiya olunmuş günəbaxan yağı laborator sınaqlardan keçirilib. Nəticələr göstərib ki, bu məhsulların böyük əksəriyyəti yüksək keyfiyyət standartlarına cavab verir: 18 marka gücləndirilmiş tələbləri uğurla keçib.
Araşdırmada fərqlənən və istehlakçılar üçün təhlükəsiz hesab edilən markalar sırasında “Mən bişirməyi sevirəm”, “Zlato”, “Laska”, “Anninskoye”, “Urozhaynoye”, “Şchedrye leto”, “Korona izobiliya”, “VkusVill”, “Svetlitsa”, “Spar”, “Şchedry god”, “Krasnaya tsena”, “Mr. Ricco”, “Miladora”, “BS Zabolotye”, “Semeçka” və “Oleina” yer alır.
Laborator analizlər məhsulların təhlükəsizlik baxımından da qənaətbəxş olduğunu ortaya qoyub. Belə ki, kanserogen maddə hesab edilən benzo(a)pirenin səviyyəsi heç bir nümunədə icazə verilən həddi aşmayıb. Eyni zamanda, potensial təhlükə yarada bilən qlisidil efirləri də 2025-ci il üçün müəyyən edilmiş normativlər çərçivəsində olub. Trans yağların miqdarı isə 0,04–0,58% aralığında dəyişərək icazə verilən maksimum həddən xeyli aşağı səviyyədə qalıb.
Məhsulların fiziki-kimyəvi göstəriciləri də standartlara uyğun olub. Yağlarda nəmlik səviyyəsi və rəng göstəriciləri normaya cavab verib, tərkibində sabun qalıqları və yad çirklər aşkarlanmayıb. Bundan əlavə, dondurma testlərindən sonra heç bir nümunədə çöküntü müşahidə edilməyib ki, bu da məhsulun sabitliyini göstərir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, təmizlənmiş və dezodorasiya olunmuş günəbaxan yağı qızartma üçün daha təhlükəsiz seçimdir. Çünki bu proseslər zamanı yüksək temperaturda zərərli maddələrə çevrilə biləcək komponentlər aradan qaldırılır. Əksinə, təmizlənməmiş yağlar daha çox salatlarda istifadə üçün tövsiyə olunur.
Eyni zamanda, qızartma zamanı bəzi qaydalara riayət etmək də vacibdir. Xüsusilə, yeməyə əvvəlcədən duz əlavə etmək məsləhət görülmür. Bunun səbəbi duzun tərkibindəki xlorun yüksək temperaturda zərərli birləşmələrin — 2- və 3-MCPD-nin yaranmasına səbəb ola bilməsidir.
Test nəticələrinə görə, günəbaxan yağlarının alışma temperaturu 227°C ilə 289°C arasında dəyişir. Bu isə o deməkdir ki, adi mətbəx şəraitində — təxminən 170°C temperaturda — yağ təhlükəsiz şəkildə istifadə oluna bilər. Həmçinin, uzunmüddətli qızdırma zamanı belə trans yağların səviyyəsində cüzi artım müşahidə olunub.
Aparılan bu araşdırma göstərir ki, bazarda təqdim olunan günəbaxan yağlarının böyük hissəsi həm təhlükəsizlik, həm də keyfiyyət baxımından etibarlıdır. Bununla belə, düzgün istifadə qaydalarına əməl etmək istehlakçı sağlamlığı üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Xpress.az