Vaxtı keçmiş məhsullar sizi zəhərləyir- Diqqətli Olun
Xpress.az xəbər verir ki, mağazalarda bəzən istifadə müddəti keçmiş məhsulların satışına rast gəlmək mümkündür. İstehlakçıların çoxu bu cür hallara etinasız yanaşsa da, mütəxəssislər xəbərdarlıq edir: bütün tarixlər eyni mənanı daşımır.
Zen kanalının müəllifinin araşdırmasına əsasən, məhsul etiketlərindəki tarixlər əsasən iki qrupa bölünür: "Son istifadə tarixi" və "Ən yaxşı istifadə tarixi". Bu ikisi arasındakı fərqi bilməmək isə sağlamlığınız üçün riskli ola bilər.
🛑 "Son istifadə tarixi": Sərt xəbərdarlıq
Bu ifadə, xüsusilə tez xarab olan məhsullar üçün istifadə olunur və burada səhvə yer yoxdur. Belə məhsulların istehsal müddəti bitdikdən sonra istehsalçı heç bir məsuliyyət daşımır. Bu kateqoriyaya aşağıdakılar daxildir:
Soyudulmuş ət və quş əti
Qiymə ət
Hazırlanmış salatlar
Təzə balıq
Qaymaqlı şirniyyatlar və tortlar
Bu məhsullar mikroorqanizmlərin sürətlə çoxalması üçün ideal mühit sayılır. İstifadə müddəti bitdikdən sonra hər saat keçdikcə qida zəhərlənməsi riski artır. Bu tarix konvensiya yox, qırmızı xətt hesab edilməlidir. Məhsul nəinki satıla bilməz, onun istehlakı da təhlükəlidir.
✅ "Ən yaxşı istifadə tarixi": Dad və keyfiyyət məsələsi
Əksər quru məhsullar isə başqa kateqoriyaya aiddir. Onların üzərindəki tarixlər daha çox dad və tekstura baxımından optimal müddəti göstərir. Bu tarix keçdikdən sonra məhsul təhlükəli olmaya bilər, amma dadı dəyişə, ətri itə və ya rəngi solğunlaşa bilər.
Bu tip məhsullara daxildir:
Taxıl
Makaron
Şokolad
Çay və qəhvə
Konserv məhsulları
Əgər bu məhsullar düzgün şəraitdə saxlanılıbsa, onları “əvvəlki ən yaxşı” tarixdən sonra da istifadə etmək mümkündür. Sadəcə olaraq diqqətli olmaq və məhsulun görünüşünü, qoxusunu və dadını yoxlamaq kifayətdir.
⚠️ Risk etməyə dəyməyən məhsullar hansılardır?
Zen kanalının müəllifi diqqətə çatdırır ki, bəzi qida kateqoriyalarında təhlükə riski daha yüksəkdir və onlarla təcrübə aparmaq olmaz. Bunlara daxildir:
Qiymə və təzə ət – incə üyüdülmüş quruluş mikrobların inkişafı üçün geniş səth yaradır.
Balıq və dəniz məhsulları – ilk baxışda xarab olduğu bilinməyə bilər, amma nəticəsi ağır ola bilər.
Kremli soslar, yumşaq pendirlər və pastalarla salatlar – görünüşcə sağlam görünə bilər, amma mikrobioloji risk daşıyır.
Bu məhsulların saxlanma və istifadə tarixlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.
🧺 Uzunömürlü məhsullar: Dinc yaşayanlar
Bəzi məhsullar isə illərlə heç bir problem yaratmadan istifadə oluna bilər. Onların əsas düşməni nəmlik və yad qoxulardır, yoxsa mikroblar deyil:
Şəkər, duz, taxıl və makaron – qapalı, hava keçirməyən qabda illərlə qala bilər.
Bal – kristallaşsa belə, bu xarab olması demək deyil.
Ağ örtüklü şokolad – sadəcə vizual və tekstura dəyişikliyidir, sağlamlığa ziyan deyil.
Konserv məhsulları – bankalar şişməyibsə və paslanmayıbsa, etibarlıdır.
📦 Əsas qayda: Açıldıqdan sonra hesablamanı sıfırla
Paket üzərindəki hər hansı tarix yalnız bağlı məhsul üçün keçərlidir. Qablaşdırma açıldıqdan sonra içəriyə hava və mikroorqanizmlər daxil olur, bu da məhsulun tez xarab olmasına səbəb olur. Məsələn:
Açılmamış qatıq bir ay qalır,
Açıldıqdan sonra isə bir neçə gün ərzində istehlak olunmalıdır.