Aynu xalqının qadınları niyə “Coker təbəssümü” döyməsi etdirirdilər?
Aynu xalqının qadınları arasında dodaq döyməsi — “Coker təbəssümü” adlanan ənənəvi bədən bəzəyi — minilliklər boyu qorunub saxlanılmış qədim bir ritual idi. Bu adət 10 min ildən çox əvvəldən formalaşmış və zamanla xalqın dini inancları, gözəllik anlayışı və sosial statusu ilə sıx şəkildə bağlı olmuşdur.
Əfsanələrə görə, dodaq döyməsi qadını həm gözəlləşdirir, həm də onu pis ruhlardan, xəstəliklərdən və bədbəxtlikdən qoruyur. Eyni zamanda, inanılırdı ki, bu döyməni etdirməyən qız nə ərə gedə bilər, nə də ölümündən sonra ruhlar aləmində rahatlıq tapa bilər. Buna görə də, döymə qadının həm dünyəvi, həm də ruhani həyatında zəruri sayılırdı.
Bu ağrılı mərasim adətən qız uşaqları 7 yaşına çatdıqda başlanırdı. Döymə prosesi mərhələlərlə illər boyu davam edir, “təbəssüm” forması tədricən tamamlanırdı. Döymə zamanı dodaqların ətrafına iti bıçaqla kiçik kəsiklər atılır, daha sonra həmin kəsiklər his və bitki mənşəli boyalarla doldurulurdu. Bu əməliyyat həm ağrılı, həm də rituallarla müşayiət olunan müqəddəs bir mərasim sayılırdı.
XX əsrdə hökumət bu adəti rəsmi şəkildə qadağan etsə də, bir çox Aynu qadınları bu yasağa baxmayaraq ənənəni davam etdirmişdilər. Onlar bunu öz kimliklərinin, qadınlıq və milli mənsubiyyətlərinin ayrılmaz hissəsi hesab edirdilər.
Beləcə, “Coker təbəssümü” sadəcə bir bədən bəzəyi deyil, Aynu xalqının minillik inanclarını, mədəni yaddaşını və qadınların gücünü təcəssüm etdirən mühüm simvola çevrilmişdir.
