Dənizdə 40 mindən çox ABŞ əsgəri itkin düşüb
İkinci Dünya Müharibəsindən bəri dənizlərdə itkin düşən 40 mindən çox Amerika əsgəri axtarılır.
Michigan və Massachusettsdəki tədqiqatçılar çevrəvi DNA (eDNA) adlanan izlərdən istifadə edərək illərdir sular altında qalan təyyarə və gəmi qalıqlarında insan qalıqlarının izini tapmağa başlayıblar.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının İtkin Əsgərləri Tapma Agentliyi (DPAA) ilə birgə aparılan işdə, 1944-cü ildə Saipan sahillərində dənizə çırpılan Grumman TBF Avenger tipli döyüş təyyarəsi pilot layihə olaraq seçilib. Hadisədə təyyarədə olan üç əsgərdən yalnız biri xilas olub, digər ikisinin cəsədinə isə hələ də çatmaq mümkün olmayıb.
Alimlər su və dəniz dibi sediment nümunələrindən götürülmüş DNA parçaları vasitəsilə qalıqların yerləşdiyi yerləri müəyyən etməyə çalışırlar. Bu üsul, bir canlı və ya insanın fiziki qalıqları olmadan, yalnız ətraf mühitə yaydığı genetik material sayəsində izini tapmağa imkan verir.
İşi aparan dəniz bioloqu Dr. Kirstin Meyer-Kaiser bu üsulu “sümükləri iy almaq” texnologiyasına bənzədib. Meyer-Kaiser və komandası Saipan, İtaliya sahilləri və Huron gölündə ümumilikdə 12 qalıqdan nümunələr toplayıblar.
Xüsusilə dəniz dibi nümunələrində 40 baz cütlüyü uzunluğunda qısa DNA dizilərinin tapılması, bu DNA-nın qədim ola biləcəyini düşündürür. Bu qısa dizilər, insan qalıqlarının zamanla ətraf mühitə yaydığı DNA izləri ola bilər. Lakin komanda bu nümunələrin həqiqətən itkin düşmüş əsgərlərə aid olub-olmadığını təsdiqləmək üçün fiziki qazıntının vacib olduğunu bildirir.
Araşdırmanın liderlərindən Charles Konsitzke deyib: “Bu məlumatlar ümidvericidir. Lakin bu DNA-ların bir əsgərə aid olub-olmadığını öyrənmək üçün hələ də qazıntı aparmaq lazımdır.”
Tədqiqatçılar, üsulun işlədiyini sübut etmək üçün ikinci mərhələdə sahə işləri və əlavə qazıntı icazələrini gözləyirlər. DPAA rəsmiləri isə hazırda məlumatları qiymətləndirir və üsulun gələcəkdə tətbiq olunub-olunmayacağına qərar vermək üçün digər layihələrin nəticələrini gözləyirlər.
