Yaponlar niyə qapılarından darçın asırlar?
Yaponların qapılarına darçın asmalarının əsl səbəbi ortaya çıxdı. Bu adət həm qədim bir qorunma ənənəsinə dayanır, həm də elmi olaraq sübut edilmiş həşəratqovucu təsirə malikdir. Darçının qapıda istifadəsinin arxasındakı mədəni və elmi səbəblər xəbərimizdə.
Yaponiyada bəzi evlərin giriş qapılarında asılan kiçik darçın dəstələri son illərdə sosial şəbəkələrdə tez-tez paylaşılır. İlk baxışda dekorativ aksesuar kimi görünsə də, bu vərdişin kökləri həm ənənəyə, həm də elmə əsaslanır. Yapon xalqının “engimono” – yəni pislikləri uzaqlaşdıran uğurlu əşyalar – arasında gördüyü darçın, xüsusilə qış aylarında qapı önlərində geniş istifadə olunur. Folklor üzrə mütəxəssislərin sözlərinə görə, darçın Yapon mədəniyyətində uzun müddətdir qoruyucu bir bitki kimi qəbul edilir. Antik dövr qeydiyyatlarında samuray ailələrinin epidemiyalardan və pis ruhlardan qorunmaq üçün qapı girişlərinə darçın və ardıc budaqları asdığına dair məlumatlar var.
Mütəxəssislər darçının həm xoş qoxusu səbəbilə həşəratları uzaqlaşdırdığını, həm də ənənəvi olaraq evə pis ruhların girişini əngəllədiyinə inanıldığını bildirirlər. Tarixi ənənənin arxasında isə müasir elmin təsdiq etdiyi bir həqiqət dayanır. Yaponiyada aparılan laboratoriya araşdırmalarında darçında olan “sinnamaldehid” adlı birləşmənin ağcaqanad, güvə və bəzi kif növlərinə qarşı güclü təbii qoruyucu olduğu müəyyən edilib.
Araşdırma qrupu darçının təsirini belə izah edir: “Sinnamaldehid uçucu bir maddə olduğundan dar giriş sahələrində güclü baryer effekti yaradır. Eşiklərdə istifadə edildikdə həşəratların evə yönəlməsini nəzərəçarpacaq dərəcədə azaldır.”
Bu səbəbdən yaponlar, xüsusilə rütubətin artdığı mövsüm keçidlərində qapı önlərinə darçın dəstələri asaraq həm təbii bir qoxu əldə edir, həm də zərərvericiləri uzaqlaşdırırlar.
Darçın eyni zamanda Yapon ev düzəni və məkan fəlsəfəsinin mühüm hissələrindən biri olan feng shui tətbiqlərində də yer alır. Bu sahədə çalışan mütəxəssislər darçını:
• Bərəkəti artıran,
• Mənfi enerjini uzaqlaşdıran,
• Ev girişində “qoruyucu aura” yaradan
təbii bir element kimi qiymətləndirirlər.
Onların fikrincə, giriş hissəsi ev enerjisinin mərkəzi sayıldığından darçın burada həm qoruyucu, həm də təmizləyici funksiyanı yerinə yetirir.
Yaponlar darçını adətən kiçik bir dəstə şəklində bağlayıb qapı dəstəyinin üstünə və ya giriş pervazına asırlar. Bəziləri isə darçını düyü kağızına bükərək “omamori” tipli kiçik kisələr halına gətirirlər.
Son illərdə bu tətbiq Qərb ölkələrində də yayılmağa başlayıb. Xüsusilə təbii qoxuları sevənlər və feng shui ilə maraqlananlar darçını dekorativ qapı bəzəklərində istifadə edirlər.
