Xanın sarayında qorunan irs- REPORTAJ
Şəkinin qədim küçələri ilə irəlilədikcə qarşımıza çıxan ilk böyük təəssürat, əlbəttə ki, xan sarayının rəngli fasadı olur. Medi tur çərçivəsində saray ərazisinə daxil olduğumuz an artıq hiss edirdik ki, burada bizi sadəcə bir tarixi bina deyil, yüzilliklərin izlərini daşıyan canlı bir mədəniyyət nümunəsi qarşılayacaq.
Turizm Agentliyinin medi turu sayəsində bu nadir memarlıq incisinin həm tarixi, həm də bu günkü mühafizəsi barədə daha dolğun təsəvvür əldə etdik. Şəki xan sarayı Azərbaycanın mədəniyyətini tanımaq istəyən hər kəs üçün mütləq görülməli yerlərdən biri olaraq qalır — burada tarix danışır, sənət nəfəs alır.
Şəbəkə işlərinin sehrinə doğru
Sarayın qarşısında dayananda günəş işığının şəbəkələrdən süzülərək rəng-rəng döşəməyə düşməsi elə ilk saniyədən məkanı özünə məxsus bir səhnəyə çevirir. Bələdçimiz bildirirdi ki, bu pəncərələrdə nə mismar, nə də yapışqan var — hər şey ağacın və şüşənin ustalıqla birləşməsi nəticəsində formalaşıb. Ustaların əsrlər əvvəl yaratdığı bu sənət nümunələri bu gün də öz parlaqlığı ilə heyrətləndirir.
Zalların içində zaman dayanır
Sarayın zalları ilə addımladıqca burada hər rəngin, hər xəttin bir hekayə daşıdığını görürsən. Divar rəsmləri yalnız bəzək deyil — dövrün ov səhnələrini, saray həyatını və sənət zövqünü birbaşa bizimlə “danışdırır”. Tavanlarda isə o qədər incə işləmə var ki, bu gün belə o ustalığın necə mümkün olduğuna inanmaq çətindir.
Bərpa işlərində rənglərin və motivlərin orijinallığının qorunması xüsusi qeyd olundu. Bu, saraya daxil olan hər bir qonağın əsrlər əvvəlki ab-havanı duymaq imkanı yaradır.
Medi tur zamanı saray kompleksinin necə qorunduğu, turist axınının düzgün idarə olunması və bərpa proseslərinin davamlı şəkildə həyata keçirilməsi haqqında da məlumat aldıq. Bu, abidənin təkcə gözəlliyini yox, həm də uzunömürlülüyünü təmin edir.
Şəki xan sarayına dair çox eşitmək olar, amma onu öz gözünlə görmək, o rənglərin içində addımlamaq tam başqa hissdir. Hər detalın arxasında duran zəhmət və tarix insana bu irsin nə qədər dəyərli olduğunu bir daha göstərir.
Xəyalə Rəis
