Lahıcın həyatında mühüm yer tutan SƏNƏT NÖVÜ - FOTO
Dulusçuluq minilliklər boyunca həm gündəlik həyatın tələbatını ödəyən praktik məmulatlar, həm də estetik dəyər daşıyan sənət nümunələrini yaratmaqla mədəniyyətlərin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Hər regionun özünəməxsus naxışları, rəngləri və forma ənənələri bu sənəti daha da zənginləşdirmişdir.
Lahıcda da dulusçuluq qədim dövrlərdən bəri kəndin məişət və təsərüfat həyatında mühüm yer tutan ənənəvi sənət növlərindən biri olmuşdur. Əsasən yerli gil yataqlarından əldə edilən xammal xüsusi üsullarla yoğrulur, əl ilə və ya sadə çarx vasitəsi ilə formalaşdırılır, günəş altında qurudulur və son mərhələdə kiçik kürələrdə bişirilərək möhkəmləndirilirdi.
Lahıc dulusçuları gündəlik istifadə üçün küpə.su boruları, su qabları, qəlyan və digər məmulatlar hazırlayırdılar. Lahıcda duluzçuluq daha çox praktik yönümlü olduğundan bəzəkdən çox istifadə olunmurdu. Lahıcda duluzçuluq kəndin müəyyən hissəsində - “Duluzlar məhəlləsi” kimi tanınan sahədə cəmləşmişdi. Məhəllənin yerləşdiyi ərazi həm suya yaxın olması, həm də gil yataqlarına nisbətən əlçatanlığı ilə istehsal üçün əlverişli olmuşdur.
Hər bir ustanın kiçik emalatxanası və gil məmulatlarını bişirilməsi üçün xüsusi qurulmuş kürəsi var idi. Kürələrin yaxınlığında isə gil qurudulan meydançaları yerləşirdi. Duluzçular Lahıcın təsərrüfat həyatında mühüm yer tuturdu. Onlar müxtəlif məişət əşyaları istehsal edib kəndin, ailələrinin ehtiyaclarını təmin edirdilər.
Sənayeləşmə və metal məmulatlarının üstünlük qazanması ilə Lahıcda dulusçuluq tədricən zəifləşsə də burada qədim sənət nümunələrindən biri kimi mədəni irs siyahısında xüsusi yer tutmuşdur.
Dulusçular məhəlləsi isə bu sənətin kənd tarixində oynadığı rolun canlı tarixçəsi kimi bu gündə Lahıcın toponomik yaddaşında yaşamaqdadır.
Ağaməşədi ƏLİYEV
“Lahıc” Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunun elmi işçisi
