Qarğalarla təmizlik: İsveçdə qeyri-adi ekoloji layihə

İsveçdə həyata keçirilən maraqlı ekoloji layihə təbiətin ən ağıllı quşlarından sayılan qarğaların təmizlik işlərinə cəlb olunmasını hədəfləyir. Layihə çərçivəsində qarğalar operant öyrənmə üsulu ilə məşq etdirilərək küçələrdəki siqaret kötüklərini toplamağa təşviq olunub.
Xüsusi hazırlanmış cihaz kiçik avtomat prinsipi ilə işləyir. Qarğalar küçədən tapdıqları siqaret kötüklərini aparatın üzərindəki xüsusi bölməyə atdıqda, kamera və sensorlar həmin əşyanı tanıyır və quşa mükafat olaraq az miqdarda qida — adətən fıstıq verir. Qarğaların yüksək problem həll etmə qabiliyyəti sayəsində bu sadə mübadilə mexanizmi qısa müddətdə mənimsənilib.
Layihənin sınaq mərhələsi İsveçin Södertälje şəhərində aparılıb. Müşahidələrə görə, qarğalar prosesə böyük maraq göstərib və tapşırığı məcburiyyət deyil, bir növ oyun kimi qəbul ediblər. Layihənin yaradıcısı Christian Günther-Hanssen bildirib ki, quşlar bu işi “könüllü” şəkildə görür və mükafat mexanizmi onların motivasiyasını artırır.
Layihənin uzunmüddətli məqsədi şəhər təmizliyi sahəsində insan təmizlik qrupları ilə müqayisədə xərcləri təxminən 75 faiz azaltmaq olub. Bununla belə, proqram yalnız pilot mərhələsində qaldığı üçün qarğalar tərəfindən nə qədər siqaret kötüyünün toplandığına dair rəsmi statistika açıqlanmayıb.
Mütəxəssislər bu cür təşəbbüslərin həm ətraf mühitin qorunması, həm də heyvanların idrak qabiliyyətlərinin praktik sahələrdə istifadəsi baxımından diqqətçəkici olduğunu vurğulayırlar.

Xpress.az