Uzunmüddətli subaylıq gənclərin psixoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərir

Zürix Universitetinin araşdırmasına görə, 16–29 yaş aralığında uzun müddət romantik münasibəti olmayan gənclərdə həyat məmnuniyyəti azalır, tənhalıq hissi artır və depressiv əlamətlər daha tez-tez müşahidə olunur.

Mediada getdikcə daha çox “azadlıq”, “özünə yetərlilik” və “şəxsi həyat tərzi seçimi” kimi təqdim edilən tək yaşama meyli gənc yetkinlər arasında yayılarkən, elmi araşdırmalar uzunmüddətli subaylığın rifah üzərində mənfi təsirləri olduğunu ortaya qoyur.

Genişmiqyaslı panel tədqiqatı

Zürix Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqat çərçivəsində Almaniya və Böyük Britaniyada həyata keçirilmiş üç təmsilçi panel araşdırmasının məlumatları təhlil edilib. Araşdırmaya başlanğıcda heç vaxt romantik münasibətdə olmamış 17 mindən çox gənc yetkinin illərə yayılan məlumatları daxil edilib.

İştirakçılar 16 yaşdan etibarən ən gec 29 yaşa qədər hər il mütəmadi olaraq izlənilib. Nəticələr göstərib ki, uzun müddət partnyoru olmayan gənclərin həyat məmnuniyyəti zamanla əhəmiyyətli dərəcədə azalır.

Subay qalma ehtimalını artıran faktorlar

Zürix Universitetinin Psixologiya İnstitutundan tədqiqatın rəhbəri Michael Krämer, uzunmüddətli subaylıq ehtimalını artıran əsas amilləri belə sıralayıb:

• kişi cinsinə mənsub olmaq,

• yüksək təhsil səviyyəsi,

• mövcud həyat məmnuniyyətinin aşağı olması,

• ailə ilə birlikdə və ya tək yaşamaq.

Krämer qeyd edib ki, təhsilə və karyeraya fokuslanan həyat tərzi bəzi gənclərdə romantik münasibətlərin təxirə salınmasına səbəb olur. Bu nəticə əvvəlki sosioloji araşdırmalarla da üst-üstə düşür.

Tənhalıq və depressiv əlamətlər artır

Araşdırmaya əsasən, gənc yetkinlik dövründə uzun müddət subay qalan şəxslər zaman keçdikcə daha çox tənhalıq hiss edir, həyat məmnuniyyətləri azalır və xüsusilə 20-li yaşların sonlarına doğru depressiv əlamətlər daha qabarıq şəkildə ortaya çıxır. Bu tendensiya həm qadınlarda, həm də kişilərdə oxşar formada müşahidə olunub.

Depressiv əlamətlər klinik depressiya deyil, daha çox əhval düşkünlüyü, enerji azalması və motivasiya itkisi kimi hallar kimi qiymətləndirilib. Tədqiqatçılar bu əlamətlərin uzun illər davam edən subaylıq dövrlərində daha aydın hiss edildiyini vurğulayıblar.

İlk romantik münasibətin müsbət təsiri

Araşdırmanın diqqətçəkən nəticələrindən biri də ilk romantik münasibətin gənclərin psixoloji vəziyyətinə müsbət təsir göstərməsidir. İlk dəfə münasibətə başlayan gənclərdə həm qısa, həm də uzun müddətdə həyat məmnuniyyətinin artdığı, tənhalıq hissinin isə azaldığı müəyyən edilib. Lakin depressiv əlamətlərdə eyni dərəcədə güclü yaxşılaşma qeydə alınmayıb.

Michael Krämer nəticələri belə şərh edib:
“Ümumilikdə tapıntılar göstərir ki, gənc yetkinlik dövründə uzunmüddətli subaylıq rifah baxımından orta səviyyəli risklər daşıyır. Yeniyetməlik dövründə fərqlər o qədər də aydın olmasa da, subaylıq müddəti uzandıqca həyat məmnuniyyəti və tənhalıq baxımından ayrışma daha nəzərə çarpır.”

Araşdırma qrupu həmçinin vurğulayıb ki, aşağı həyat məmnuniyyəti təkcə uzunmüddətli subaylığın nəticəsi deyil, eyni zamanda gələcəkdə partnyor tapmaq ehtimalını azaldan bir faktor ola bilər. Bu vəziyyət xüsusilə 20-li yaşların sonlarına doğru ilk münasibətə başlamağı daha da çətinləşdirir.